Olga Drenda, autorka znakomitych książek analizujących naszą współczesność, tym razem wzięła na swój antropologiczny warsztat poczucie humoru. W błyskotliwym eseju przygląda się różnym odsłonom i kontekstom dowcipu, ironii, abstrakcji i nonsensu – od mowy ezopowej w czasach PRL-u, przez twórczość sceny kabaretowej, po język reklam z początku transformacji, stand-up, memosferę i cenzopapę. Komu i z czego wolno się śmiać? Czy satyra rysowana grubą kreską jest jeszcze możliwa? Jak długo żyją memy? Jaki jest związek humoru z polityką? Tego wszystkiego dowiemy się z książki "Słowo humoru" wydanej przez wydawnictwo Karakter.
Podczas dyżuru z autografem w Bęc księgarni rozmawialiśmy z Olgą Drendą o tym, że śmiech buduje poczucie solidarności, a suchary bywają krzepiące.

Scenariusz i realizacja: Aleksandra Łapkiewicz i Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Zamów książkę: www.beczmiana.pl/sklep

Bęc dyżury z autografem realizowane są przez Fundację Bęc Zmiana dzięki dotacji od Urzędu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy

Bęc Radio: Słowo humoru —> Drenda

"Powtarzajcie za mną" to audiowizualna instalacja wideo zrealizowana przez ukraiński kolektyw Open Group (Yuriy Biley, Pavlo Kovach, Anton Varga) i prezentowana w Pawilonie Polskim w ramach Biennale Sztuki w Wenecji. Cywilni uchodźcy wojenni opowiadają o wojnie zapamiętanymi dźwiękami broni, a następnie zapraszają publiczność do ich powtórzenia. O tym jak brzmi ścieżka dźwiękowa wojny, rozmawiamy z kuratorką wystawy Martą Czyż oraz z artystami: Yuriyem Bileyem i Pavlo Kovachem. Biennale Sztuki w Wenecji, którego głównym hasłem w tym roku jest “Cudzoziemcy są wszędzie”, dla publiczności otwiera się 20.04. Wystawy będzie można oglądać do listopada tego roku, więcej na www.labiennale.art.pl

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

W nagraniu wykorzystano fragment pracy "Powtarzajcie za mną II", Open Group, 2024, dzięki uprzejmości artystów

Bęc Radio: Wojenne karaoke —> Biley, Czyż, Kovach

Monaural Poetry to mikronakładowy efemeryczny projekt wydawniczy skoncentrowany na wycinaniu winyli z całkowicie analogowo zarejestrowanym dźwiękiem. W świecie postępującej dygitalizacji jest to nie lada wybryk i psota, którą docenią wszyscy poszukujący pięknego naturalnego brzmienia. "Patryk Zakrocki (m.in. Polski Piach) wpadł na pomysł, by nagrywać solowe występy artystów w sposób bardzo surowy na bardzo rzadko obecnie używanym monofonicznym (!) magnetofonie szpulowym Nagra. Bez dogrywek, bez masteringu, bez żadnych zabiegów producenckich, z wszystkimi konsekwencjami takiego niesterylnego sposobu nagrywania (szumy otoczenia, odgłosy z daleka i bliska) i z wszelkimi niedoskonałościami analogowego nagrywania na taśmę" – taki opis znajdujemy na stronie dystrybutora Monaural Poetry, czyli Gusstaff Records. O projekcie rozmawiamy z jego twórcą, a ilustracją są fragmenty nagranych utworów Marka Pospieszalskiego, Piotra Dąbrowskiego, Piotra Łyszkiewicza, Anny Gadt i Jana Młynarskiego.
https://sklep.gusstaff.com/manufacturer/monaural-poetry/

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Zdjęcie: Patryk Zakrocki i Nagra, fot. Grzegorz Koprowicz, 2024

Bęc Radio: Powab analogowego dźwięku —> Zakrocki

„W obliczu rosnącej roli historii w życiu publicznym, międzynarodowej polityce i debacie społecznej Polska potrzebuje spójnej, długofalowej strategii pamięci. Dzisiejsze wyzwania – od dezinformacji, przez polaryzację, po zmieniające się oczekiwania społeczne – wymagają przemyślanej polityki historycznej, opartej na faktach, otwartej na dialog i uwzględniającej zarówno lokalne, jak i europejskie konteksty" czytamy w dokumencie przygotowanym przez Muzeum Historii Polski. O tym dlaczego strategia pamięci potrzebna jest w dobie walki z  dezinformacją, w obliczu możliwej rosyjskiej agresji zbrojnej, gdy stosunek do przeszłości, zamiast łączyć i inspirować, staje się źródłem polaryzacji, rozmawiamy z kierującym Muzeum Historii Polski Marcinem Napiórkowskim, kulturoznawcą, socjologiem i doktorem filozofii, autorem nagradzanych książek, m.in. „Powstanie umarłych” o Powstaniu Warszawskim oraz „Naprawić przyszłość”.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Nagranie powstało 10.09.2025

Bęc Radio: Historia jako pole walki —> Napiórkowski

W drugiej połowie XX wieku ciekawym zjawiskiem w sztuce były działania, w których tworzywem i tematem realizacji artystycznych była przestrzeń. Termin "environment" (z ang. — otoczenie, środowisko), który wyprzedził o kilka dekad pojęcie instalacji artystycznej, określa dzieło tworzące przestrzeń, do której zapraszany jest widz.
Na wystawie "Przestrzeń", która do 21.09.2025 prezentowana jest w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie, zobaczyć można rekonstrukcje aranżacji przestrzennych wybitnych artystów polskich tamtej epoki, m.in.: Magdaleny Abakanowicz, Wojciecha Fangora, Zdzisława Jurkiewicza, Teresy Kelm, Zygmunta Krauze, Ewy Partum, Marii Pinińskiej-Bereś, Henryka Stażewskiego i Stanisława Zamecznika. W wykreowanym przez nich otoczeniu zmysły odbiorcy miały być poddawane działaniu różnych bodźców, co zostało pieczołowicie zbadane i odtworzone na wystawie, o której rozmawiamy z jej kuratorem Michałem Jachułą.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Fot. Przestrzenie, wystawa, fot. Kuba Celej, dzięki uprzejmości Zachęty Narodowej Galerii Sztuki

Bęc Radio: Wewnątrz przestrzeni sztuki —> Jachuła

Sztuka sąsiedztwa to wydarzenie poświęcone oddolnym, lokalnym praktykom artystycznym. Tu spotykają się ci, których działania wyrastają z podwórek, krzaków, zaułków i często wciąż nie mają stałego adresu. W tym roku Forum Kulturalnych Działań Lokalnych odbędzie się we Wrocławiu już po raz czwarty, a spotkają się tu osoby i kolektywy artystyczne z całej Polski. O swoich doświadczeniach opowiedzą: Turnus na Wolskiej (Warszawa), Galeria UL (Gdańsk), Scena Supernova (Kraków), Ostatni Wolny Lokal (Kraków), BREDNIE Kolektyw (Wrocław, bez siedziby), Plenum Osób Opiekujących Się (bez siedziby), Wrocławska Inicjatywa Taneczna (Wrocław, bez siedziby), Kolektyw Hydroza (Warszawa, bez siedziby) oraz kolektyw Społem fest z Białegostoku. O korzyściach płynących z tego rodzaju spotkań rozmawiamy z Dominiką Kawalerowicz, dyrektorką Wrocławskiego Instytutu Kultury, który jest inicjatorem i organizatorem wydarzenia.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Fot. Sztuka Sąsiedztwa, Wrocław, 2024, fot. Wojciech Chrubasik, archiwum Wrocławskiego Instytutu Kultury

Materiał powstał we współpracy z Wrocławskim Instytutem Kultury, https://instytutkultury.pl/

Bęc Radio: Oddolna sztuka sąsiedztwa —> Kawalerowicz

Komiks "Warszawa w roku 2025" autorstwa Benedykta Hertza i Aleksandra Świdwińskiego ukazał się po raz pierwszy 27 listopada 1924 roku. Jego bohaterami była para warszawskich inteligentów – Piotr z małżonką. Mężczyzna po stracie pracy i nieudanych próbach zdobycia pieniędzy, znajduje w gazecie ogłoszenie o możliwości zażycia gazu usypiającego na całe stulecie. Zdesperowana para postanawia poddać się zabiegowi, by przespać trudny czas i obudzić się sto lat później. W setną rocznicę publikacji, opowiastkę przypomina Muzeum Karykatury. Wystawa "Warszawa w roku 2025. Jak sto lat temu wyobrażano sobie przyszłość stolicy" konfrontuje wyimaginowaną przyszłość stolicy sprzed lat z motywami obecnymi w twórczości współczesnych artystów komiksu, ilustracji i rysunku satyrycznego, m.in.: Przemka Truścińskiego, Jakuba Topora, Marcina Podolca, Anny Krzoń, Edyty Kranc, Wojciecha Stefańca i Beaty Pytko. Narracje rysunkowe są tu termometrem nastrojów społecznych – oczekiwań, nadziei, ale i niepokojów. O wystawie rozmawialiśmy z jej twórcami: Michałem Olechem i Michałem Rzecznikiem.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Ilustracja: Beata Pytko, fragment komiksu prezentowanego na wystawie Warszawa w roku 2025 w Muzeum Karykatury w Warszawie

Bęc Radio: Oswajanie przyszłości komiksem —> Olech, Rzecznik

"Sposoby widzenia" to największa wystawa sztuki XX i XXI wieku, którą można oglądać w najstarszym polskim muzeum sztuki nowoczesnej, czyli Muzeum Sztuki w Łodzi. Punktem wyjścia jest "Teoria Widzenia" Władysława Strzemińskiego, jednak ekspozycja nie jest ilustracją jego tez – proponuje odczytanie twórczości artystycznej jako żywej formy dialogu i oporu, reagującej na doświadczenia współczesnego świata. Pokaz koncentruje się na fenomenie widzenia – zarówno jako biologicznej funkcji, jak i kulturowego oraz politycznego aktu. Prace artystek i artystów z obszernej kolekcji instytucji zostały pogrupowane w tematyczne rozdziały zaczerpnięte z dzieł znajdujących się w zbiorach. Wszystkie odnoszą się na różne sposoby do widzenia i niewidoczności: od wiedzy i pamięci, przez ciało, przestrzeń i emocje, po społeczne i polityczne wymiary patrzenia. Ważnym kontekstem dla pokazu są również Dary Przyjaźni – blisko sto dzieł podarowanych Muzeum w ostatnim czasie przez artystki i artystów z całego świata. O "Sposobach widzenia" rozmawiamy ze współkuratorem wystawy, a zarazem dyrektorem Muzeum Sztuki w Łodzi, Danielem Muzyczukiem.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Ilustracja: Władysław Strzemiński, rysunek do "Teorii Widzenia. Schemat powidoku oka", 1947-1950, kalka techniczna, tusz, karton, kolekcja Muzeum Sztuki w Łodzi

Bęc Radio: Sposoby widzenia —> Muzyczuk

Biennale Malarstwa Bielska Jesień już od 60 lat promuje współczesne malarstwo polskie, dając szansę na zaistnienie zarówno debiutującym, jak i doświadczonym artystom. Wśród grona wyróżnionych są m.in. Wilhelm Sasnal, Martyna Czech, Karol Palczak czy Ewa Juszkiewicz, dziś znani i uznani. Elementem wyróżniającym ten konkurs spośród innych, jest jego otwarta formuła – nie narzuca tematu, formatu, techniki i nie wyklucza. Do tegorocznej, 47. edycji nadesłano ponad trzy tysiące prac zgłoszonych przez 1005 twórców. Spośród nich jury w składzie: Dorota Buczkowska, Anna Mituś, Karol Radziszewski, Agata Smalcerz i Stach Szabłowski, wyłoniło 120 prac 57 artystek i artystów, a Grand Prix przyznało Małgorzacie Mycek. Wybór – jak zwykle – jednych ucieszył, innych rozjuszył. Wystawę pokonkursową można oglądać w Galerii Bielskiej BWA do 11.01.2026, a my w czasie wernisażu, tuż po wręczeniu nagród rozmawialiśmy ze Stachem Szabłowskim, kuratorem, krytykiem sztuki i publicystą i przewodniczącym jury tegorocznej edycji Bielskiej Jesieni.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Bęc Radio: Malarstwo poza strefą komfortu —> Szabłowski

Demograficzny niż w naszej części świata z jednej strony I wydłużający się wiek życia z drugiej strony, powodują, że ludzi starych i niesprawnych, dotkniętych demencją będzie coraz więcej. Jak opiekować się ludźmi starymi? Jak przygotować się na spotkanie własnej starości?
Marcel Andino Velez, zanim stał się koordynatorem i konsultantem ds. opieki geriatrycznej i certyfikowanym opiekunem medycznym, wiceprzewodniczącym Zarządu Okręgu Mazowieckiego Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego, był dziennikarzem piszącym o sztuce, a w latach 2007-2019 był wicedyrektorem Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, odpowiedzialnym za komunikację. Rozmawiamy o opiece nad osobami z demencją, relacji z osobami umierającymi, o niełatwych osobistych wyborach i zmieniającym się rozumieniu tego, czym  komfort staje się w obliczu spraw ostatecznych.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Rozmowa ukazuje się jako część cyklu "Laboratorium badań nad szczęściem. Życie po komfortocenie", projektu o charakterze artystyczno-badawczym, którego celem jest poszukiwanie nowych rodzajów komfortu. www.postkomfortocen.info

Projekt Instytutu Goethego w Warszawie, Fundacji Bęc Zmiana, Zentrum für Kunst und Urbanistik (Berlin), wspierany przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej, realizowany jest we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych Katowice, BWA Wrocław Galerie Sztuki Współczesnej, Instytutem Kultury Miejskiej w Gdańsku, Stowarzyszeniem Media Dizajn (Szczeciński Inkubator Kultury), Galerią Arsenał w Białymstoku.

Zdjęcie: Marcel Andino Velez, fot. Sisi Cecylia

Bęc Radio: Laboratorium badań nad szczęściem / Czy jesteśmy gotowi na starość? —> Andino Velez

Muzea i galerie mają nadzieję, że dzięki programom edukacyjnym, prezentującym wiedzę o działaniach artystycznych w ciekawy, angażujący sposób, spowodują większe otwarcie społeczeństwa na sztukę współczesną. W tej formule każdy, bez względu na wiek czy status społeczny jest zaproszony do udziału w swobodnej rozmowie opartej czasem na emocjach, a czasem na krytycznym myśleniu.
MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie, realizuje program wspierający osoby zajmujące się edukacją o sztuce. "Wspólnota doświadczenia" daje możliwość udziału w konsultacjach eksperckich, tworzy okazję do skupienia się na kluczowych zagadnieniach związanych z edukacją artystyczną, dostępnością oraz zaangażowania publiczności w kulturę. O programie "Wspólnota doświadczenia", ale także o codzienności działań wokół wystaw prezentowanych w MOCAKu, rozmawialiśmy z Magdaleną Mazik, szefową Działu Wiedzy o Sztuce tej instytucji.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Nagranie powstało we współpracy z MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie, www.mocak.pl

Na zdjęciu: Wernisaż dla dzieci, MOCAK, 2025, fot. Rafał Sosin

Bęc Radio: Wspólnota doświadczania sztuki —> Mazik

"Ciepło / Zimno" to poruszający projekt zrealizowany przez Fundację Kraina dzięki grantowi od fundacji Artystyczna Podróż Hestii, która w ramach programu "Czas otwarcia" wspiera interdyscyplinarne projekty artystyczne dotykające istotnych kwestii życia społecznego.
"Ciepło / Zimno" wykorzystuje technologię termowizyjną do ukazania różnych aspektów miejskiej bezdomności. Artywista i streetworker Wojtek Skibicki, od siedmiu lat zaangażowany w działania z osobami w sytuacji bezdomności we wrocławskiej fundacji MiserArt oraz kurator wystawy, artysta Konrad Smoleński, wyszli od podstawowego znaku życia – ciepła ludzkiego ciała, by poruszyć całą gamę emocji, skojarzeń i realnych problemów cywilizacyjnych, którą ujawnia bliższe przyjrzenie się sytuacji osób w kryzysie bezdomności. Rozmawiamy z Wojtkiem Skibickim oraz z Agatą Kozak, prezeską warszawskiej Fundacji Kraina, gdzie wystawa wraz z bogatym programem towarzyszącym prezentowana jest do 10.12.2025.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Nagranie powstało dzięki współpracy z fundacją Artystyczna Podróż Hestii, www.artystycznapodrozhestii.pl

Ilustracja: Ciepło / Zimno, fot. Wojtek Skibicki

Bęc Radio: Ciepło ludzkiego ciała —> Kozak, Skibicki

Fundacja Katarzyny Kozyry realizuje program "Przeciw(stawanie)", którego celem jest wspieranie młodych artystek i łączenie mniejszych ośrodki kultury z warszawską sceną artystyczną. Tematem tegorocznego naboru do tego programu było ciało jako narzędzie oporu, komunikacji i obecności. Zgłoszone prace musiały mieć formę wizualną i performatywną. Wyniki prezentowane były na wystawie "Przeciw(stawanie). Pękająca cisza ciałem". Oddech, głos, pot, błoto, cegła, skóra, tkanina – te materiały i substancje stworzyły zmysłową mapę oporu. O wystawie rozmawiamy z artystkami, których prace oglądać można było w listopadzie tego roku w Turnusie na Wolskiej w Warszawie: Magdaleną Babicz, Magdą Buczek, Dobrawą Borkałą, Eweliną Węgiel oraz z Adrianną Kowalik, główną kuratorką i koordynatorką platformy Secondary Archive, powołanej przez Fundację Katarzyny Kozyry przestrzeni prezentacji artystek z regionu Europy Centralnej i Wschodniej, największego zasobu wiedzy o twórczości kobiet w tym regionie.
https://secondaryarchive.org

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Ilustracja: zdjęcie dokumentujące działania w ramach wystawy "Przeciw(stawanie). Pękająca cisza ciałem", fot. archiwum Fundacji Katarzyny Kozyry

Materiał powstał we współpracy z Fundacją Katarzyny Kozyry, https://katarzynakozyrafoundation.pl

Bęc Radio: Trauma, ciało i wspólnota —> Babicz, Borkała, Buczek, Kowalik, Węgiel

Rezydencje w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie to kilkumiesięczne interdyscyplinarne pobyty artystyczno-badawcze o zakresie tematycznym ustalanym indywidualnie między rezydentem lub rezydentką a kuratorem lub kuratorką. To może być przygotowanie kolejnego projektu, a może to być czas całkowicie nakierowany na odzyskanie sił, regenerację, sieciowanie z lokalnym środowiskiem sztuki. 

Rezydencje stanowią ważny obszar działalności CSW Zamek Ujazdowski, gdzie program rezydencyjny działa od 2002 roku. Od tego czasu w Warszawie pojawiło się ponad trzysta osób związanych ze sztuką  z ponad pięćdziesięciu krajów Europy, Azji, Ameryki Północnej i Południowej oraz Afryki, nie tylko tworzących sztukę i wydarzenia artystyczne, ale także badających pole sztuki, tworzących projekty edukacyjne. 
Z Iką Sienkiewicz-Nowacką i Julią Harasimowicz, kuratorkami programu U-jazdowski Rezydencje, rozmawiamy o codzienności działania tego programu, o trosce i granicach opieki, o dobroczynnym oddziaływaniu wspólnych posiłków, a także o tym co robią obecnie goszczący w Warszawie: syryjska poetka Kholoud Charaf, szwajcarsko-portorykański artysta Sebastián Dávila oraz Oz Oderbolz ze szwajcarskich środowisk artystyczno-aktywistycznych.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl 

Materiał powstał we współpracy z Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie

Na zdjęciu: Wspólne Pole 2025, warsztaty z Julią Ciunowicz, fot. Dominika Jaruga, archiwum U-jazdowski Rezydencje, www.u-jazdowski.pl/program/rezydencje

Bęc Radio: Wspieranie wytchnieniem —> Harasimowicz, Sienkiewicz-Nowacka

"Świątynia i śmietnik. Architektura dla życia", najnowsza książka Grzegorza Piątka, to wciągająca opowieść o współczesnych miastach. Spektakularne realizacje i wielkie dzieła ustępują w niej miejsca temu, co najważniejsze – wygodnej architekturze pomyślanej dla człowieka i jego potrzeb. W książce będącej połączeniem eseju, reportażu, pamiętnika i manifestu Grzegorz Piątek zaprasza nas do miejsc nieprestiżowych, a jednak niezbędnych: publicznych toalet, żłobków, przedszkoli, ośrodków dla seniorów, węzłów przesiadkowych i mieszkań komunalnych. Pokazuje architektki i inwestorów, którzy starają się wyjść poza utarte schematy, łączą oszczędność i jakość, piękno i użyteczność, tworzą przestrzenie dostępne fizycznie i finansowo. Z autorem rozmawialiśmy podczas jego Dyżuru z autografem w Bęc Księgarni w Warszawie.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Grzegorz Piątek – pisarz, publicysta, krytyk architektury, z wykształcenia architekt. Pisze o ludziach i miastach, architekturze i historii. Laureat Paszportu Polityki i Nike Czytelników, Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego, Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy oraz – dwukrotnie – Nagrody Literackiej m.st. Warszawy.

Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Swiatynia-i-smietnik.-Architektura-dla-zycia/9649

Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026.

Bęc Radio: Architektura dobrej codzienności —> Piątek

W ramach tegorocznej edycji gdańskiego festiwalu Inside Seaside można było zanurzyć się w wielozmysłowej wystawie "Relax. Przerwa w transmisji". Jej tytuł nawiązywał do słynnej piosenki "Transmission" Joy Division (1979), będącej manifestem generacyjnego napięcia, presji i samotności epoki postindustrialnej. Wystawa, do której zaproszonych zostało kilkanaście artystek i artystów posługujących się bardzo różnorodnymi środkami wyrazu, była okazją do przyjrzenia się różnym formom odpoczynku: od eskapizmu i marzeń sennych, przez rytuały ciała i natury, po technologiczną alienację lub rezygnację. Kompozycja ich prac tworzyła przestrzeń, w której można się było wyłączyć. O wystawie, ale też o dzisiejszym trudzie tworzenia przestrzeni do relaksu, rozmawiamy z kuratorką wystawy Emilią Orzechowską.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

W nagraniu wykorzystano fragmenty utworu skomponowanego na wystawę "Relax. Przerwa w transmisji" przez Piotra Pawlaka i Patricię Vernhes.

Materiał powstał we współpracy z festiwalem Inside Seaside, https://insideseaside.pl/wystawa-relax-przerwa-w-transmisji

Ilustracja: Wiktoria Walendzik, Łabędź, rzeźba, dokumentacja wystawy "Relax. Przerwa w transmisji", 2025, fot. Alina Żemojdzin

Bęc Radio: Wyłącz się! —> Orzechowska

W projekcie "WAW. Miasto i ulice kobiet" artystka Maryna Tomaszewska wykonała pracę badawczą i przeanalizowała wszystkie nazwy ulic i obiektów w Warszawie, by rozpoznać jaka jest faktyczna reprezentacja kobiet w sferze publicznej. Wystawie, prezentującej statystki i prace artystyczne, towarzyszy bardzo ciekawa publikacja, w której znalazły się biogramy kobiet–matronek. Z Maryną Tomaszewską rozmawiamy o książce, którą artystka podpisywała w czasie swojego dyżuru z autografem w Bęc Księgarni, polecamy wystawę, którą w Domu Spotkań z Historią można oglądać do 22 lutego 2026 r., a także bardzo ciekawą rozmowę zatytułowaną ”Artystka Excela”, która ukazała się w najnowszym grudniowo-lutowym numerze NN6T, o badaniach artystycznych, czyli ulubionej metodzie pracy Maryny.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/WAW.-Miasto-i-ulice-kobiet/9628

Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026

Bęc Radio: Ulice kobiet —> Tomaszewska

Joanna Jurga w swojej najnowszej książce „Hotel Ziemia” proponuje wnikliwe spojrzenie na to, jak mieszkamy i jak kształtujemy nasze otoczenie. Projektantka przestrzeni i badaczka, znana z pracy nad poczuciem bezpieczeństwa i relacją ciała z otoczeniem, łączy w książce psychologię środowiskową, projektowanie i codzienne doświadczenia. Prowadzi nas od skali miasta — jego hałasu, zieleni, dostępności i wspólnotowości — po skalę domu, w którym światło, powietrze i materialność decydują o naszym dobrostanie. Jurga zachęca do traktowania Ziemi jak wspólnego „hotelu”, za który jesteśmy odpowiedzialni: gościmy w nim krótko, ale możemy zmieniać go na lepsze poprzez uważne decyzje i świadome projektowanie. To książka o tworzeniu przestrzeni bardziej empatycznych, etycznych i sprzyjających zdrowiu — indywidualnie i wspólnotowo. Z autorką rozmawialiśmy podczas jej dyżuru z autografem w Bęc Księgarni w Warszawie.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Hotel-Ziemia.-Zyc-i-mieszkac-dobrze/9687

Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026

Bęc Radio: Plan dla dalekowzrocznej wspólnoty —> Jurga

MDM, socrealistyczne serce Śródmieścia Warszawy, miał być ucieleśnieniem „miasta idealnego” – z placem Konstytucji, neonami i mieszkaniami dla tysięcy osób. W książce „MDM. Marszałkowska Dzielnica Marzeń” Krzysztof Mordyński, historyk i historyk sztuki, po raz pierwszy całościowo opowiada historię tej powojennej dzielnicy: od planów nowej stolicy i gry między architektami a „czynnikami politycznymi”, po codzienność sklepów, restauracji i podwórek oraz późniejsze lata krytyki i zaniedbań. Rekonstruuje proces projektowania, decyzje władz i zmieniające się emocje wokół MDM-u, wydobywając spod socrealistycznego kostiumu spójną wizję miasta i pytając, co dziś możemy w niej zobaczyć na nowo. O tym, jak czytać MDM – jako zabytek, przestrzeń życia i pole sporów o pamięć – rozmawiamy z Krzysztofem Mordyńskim, który był gościem Dyżuru z autografem w Bęc Księgarni w Warszawie. Książka wydana przez Centrum Architektury, nagrodzona została w 2025 r. nagrodą KLIO,  przyznawaną za wybitny wkład w badania historyczne.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/MDM.-Marszalkowska-dzielnica-marzen/9118

Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026


Bęc Radio: Marszałkowska dzielnica marzeń —> Mordyński

Książka “Oczy obrazu” powstała z potrzeby namysłu nad “naturą” obrazu. Opiera się na dialogu artystki Natalii Szostak i kuratorki Agaty Kiedrowicz, a ich rozmowa staje się metodą wspólnej pracy i medium poznawczym. Dotykając uniwersalnych aspektów egzystencji: straty, choroby, dziedzictwa, relacji z materialną, organiczną warstwą świata, staje się opowieścią o zmianie i jej akceptacji. O książce, na którą składa się zbiór esejów skomponowanych zgodnie z ideą kłącza o nielinearnej strukturze, rozmawiamy z jej autorkami po dyżurze z autografem w Bęc Księgarni w Warszawie.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Oczy-obrazu/9686

Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026

Bęc Radio: Oczy obrazu —> Kiedrowicz, Szostak

Dziesięć lat temu, w 2015 roku, ukazała się książka „W ramach wystawy. Rozmowy z kuratorami” Marty Czyż i Julii Wielgus – pierwsza na polskim rynku tak systematyczna próba opisania pracy kuratorskiej i zasad współpracy galerii oraz instytucji sztuki z artystami. Autorki przepytały dwunastkę kuratorek i kuratorów z instytucji publicznych i galerii prywatnych o strategie programowe, warunki pracy, relacje z artystami i publicznością, ale też o władzę, odpowiedzialność i porażki. Po dekadzie, w czasie kolejnych zmian w polu sztuki, pytania z tej książki wybrzmiewają na nowo –rozmawiamy o tym w księgarni Bęc Zmiana podczas dyżuru z autografem z autorkami: Martą Czyż – dziś uznaną i odnoszącą sukcesy międzynarodowe kuratorką wystaw sztuki współczesnej i Julią Wielgus – dziś pracowniczką brukselskiego centrum sztuk audiowizualnych 𝓪𝓻𝓰𝓸𝓼.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026

Bęc Radio: Kurator/ka? Czyli kto? —> Czyż, Wielgus

„Luksus kontra proste życie” to książka, która pokazuje złożone tło dzisiejszych fantazji o komforcie i dobrobycie. Czym właściwie są modne dziś narracje o minimalizmie i świadomym życiu? Czy „proste życie” to nowy luksus klasy średniej, czy raczej sposób na oswojenie różnego rodzaju problemów, kryzysów, braków? Komu służy idea „prostego życia”? Czy to realna próba odzyskania podmiotowości w przeładowanym konsumpcją świecie, czy raczej kolejna dekoracja i sposób na przykrycie rosnących nierówności? Z autorem książki, architektem Jakubem Szczęsnym, rozmawialiśmy w trakcie jego dyżuru z autografem w Bęc Księgarni w Warszawie, m.in. o architekturze, która bywa także ćwiczeniem umiejętności radzenia sobie w sytuacjach niedoboru.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Luksus-kontra-proste-zycie/9651

Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni” 2025-2026

Bęc Radio: Luksusowa niewygoda —> Szczęsny

Żyjnia – przestrzeń BWA Wrocław – powraca po dwuletnim remoncie jako galeria-środowisko, w którym praktyki artystyczne – podobnie jak relacje międzyludzkie – współistnieją w dynamicznej współpracy. Koncepcja miejsca odwołuje się do idei „żywej instytucji”: takiej, która nie tyle prezentuje obiekty, ile współtworzy warunki do bycia, obserwowania i reagowania. Słowo „żyjnia”, dawne tłumaczenie living room, zostaje tu odzyskane jako nazwa miejsca codziennej obecności. Żyjnia, która otwiera się 23 stycznia 2026 r., oferuje roczny cykl sytuacji – środowisk tworzonych przez artystki i artystów, które podlegają zmianom, sezonowym rytmom i wspólnemu użytkowaniu. Można tu wracać, obserwować, jak prace dojrzewają lub ulegają rozpadowi, jak instytucja wchodzi w relację zarówno z publicznością, jak i z własną infrastrukturą. Rozmawiamy z Katarzyną Roj, autorką koncepcji Żyjni, kuratorką i wicedyrektorką ds. programowych BWA Wrocław Galerii Sztuki Współczesnej, o miejscu pomyślanym jako sanatorium dla wyobraźni – przestrzeni odpoczynku, ale i pracy nad tym, czym w ogóle jest instytucja kultury w czasach przeciążenia i nadmiaru bodźców. 

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Materiał powstał we współpracy z Żyjnia BWA Wrocław, www.bwa.wroc.pl

Na zdjęciu: Żyjnia BWA Wrocław, fot. Karol Pałka

Bęc Radio: Żyjnia. Instytucja jako sytuacja —> Roj

Współczesne miasta rozwijają się na terenach, które przez stulecia były wsiami – ze swoimi układami osadniczymi, podziałami własności i sposobami gospodarowania ziemią. Choć fizyczne ślady tych struktur często zniknęły, wiele z nich nadal kształtuje funkcjonowanie metropolii: od przebiegu ulic po problemy komunikacyjne i planistyczne. Mikołaj Gomółka, architekt, urbanista i wykładowca Politechniki Warszawskiej, bada właśnie te ukryte warstwy miejskiej przestrzeni: dawne wsie, ich integrację z rozwijającym się miastem oraz konsekwencje procesów urbanizacyjnych. W swoich badaniach zajmował się miastami o odmiennych logikach rozwoju: Berlinem oraz Hanoi. Korzystając z archiwalnych i współczesnych źródeł kartograficznych, map własności, dokumentów planistycznych oraz pracy terenowej, rekonstruuje historyczne układy wsi, śledzi proces ich włączania do struktur miejskich oraz identyfikuje, które elementy przetrwały w dzisiejszej tkance urbanistycznej. Interesuje go zarówno to, jak dawne osady wpływają na funkcjonowanie współczesnych miast, jak i to, jak planowanie przestrzenne powinno podchodzić do urbanizacji wsi w przyszłości. Celem badań jest stworzenie zestawu praktycznych wniosków i rekomendacji dla urbanistów i decydentów – przewodnika po tym, jak nie tracić lokalnych tożsamości podczas rozrastania się miast. Rozmawiamy z Mikołajem Gomółką w ramach prowadzonego przez Fundację Bęc Zmiana projektu poświęconego wsiom Warszawy: www.wsiewarszawy.pl

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Projekt Fundacji Bęc Zmiana „Wsie Warszawy" jest współfinansowany przez m.st. Warszawa. 
Współpraca: Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi. 
Partnerstwo: Fundacja Działań i Badań Miejskich Puszka. 
Patronat medialny: NN6T

Ilustracja: Wsie Berlina, fot. archiwum Mikołaja Gomółki

Bęc Radio: Miejska wiejskość —> Gomółka

Grid Arthub oficjalnie działa od końca czerwca 2025, a już zdobył nagrodę Urban Innovator podczas Kongresu Nowej Mobilności w Katowicach przyznawaną inicjatywom, które realnie zmieniają polskie miasta. Miejsce na terenie dawnej Stoczni w Gdańsku, powstało z myślą o wspieraniu połączeń środowiska kreatywnego, artystycznego, przedsiębiorczości i samorządu. To pracownie artystyczne, tymczasowe rezydencje i przestrzeń wspólna, w której przy ogromnym czerwonym stole może spotkać się dowolny zestaw uczestników i uczestniczek dyskusji i dzielić się doświadczeniem. O idei powołania Grid ArtHubu, gdzie między innymi nadaje internetowe Radio Ingrid, współtworzone przez osoby związane z trójmiejską sceną muzyczną, rozmawiamy z Alicją Jabłonowską, psycholożką i przedsiębiorczynią, od wielu lat działającą na terenie dawnej Stoczni Gdańskiej, pomysłodawczynią i współtwórczynią tego ciekawego miksującego środowiska miejsca, a także z architektem Filipem Kozarskim, który zaprojektował wnętrza z wykorzystaniem materiałów z odzysku.

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl

Ilustracja: otwarcie Grod Arthub, czerwiec 2025, fot. Rafał Mroziński

Bęc Radio: Miejsce partnerskich połączeń —> Jabłonowska, Kozarski

„Strojenie świata” najważniejsze dzieło w dorobku zmarłego w 2021 r. kanadyjskiego kompozytora Raymonda Murraya Schafera, a zarazem prekursorska pozycja w tradycji humanistycznych badań nad dźwiękiem, to klasyczne już dzieło, które wprowadzając termin pejzażu dźwiękowego, zmieniło sposoby myślenia o dźwięku w kulturze i w środowisku.

Zapraszamy do wysłuchania fragmentów krakowskiej premiery książki, która miała miejsce 8 listopada 2025 r. podczas Festiwalu Sacrum Profanum.

O tym jakie pytania książka „Strojenie świata” niemal 50 lat po jej napisaniu stawia przed nami i o tym jak brzmi nasza dźwiękowa rzeczywistość, rozmawiają w kolejności zabierania głosu: tłumacz polskiego wydania – Krzysztof Marciniak oraz Anna Nacher i Justyna Stasiowska, a następnie włączają się głosy osób uczestniczących w spotkaniu. Moderacja: Bogna Świątkowska 

„Strojenie świata” Raymonda Murraya Schafera w tłumaczeniu Krzysztofa Marciniaka ukazało się nakładem Fundacji Bęc Zmiana. Premiera książki miała miejsce podczas Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień 24 września 2025. Książkę dofinansowaną ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, patronatem objęły: magazyn „Glissando” oraz Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku.

Zamów książkę: https://sklep.beczmiana.pl/pl/p/Strojenie-swiata/9388

Murray Schafer (1933-2021) – kanadyjski kompozytor, nauczyciel, podróżnik, filozof muzyki, inicjator nauki o pejzażu dźwiękowym i ruchu ekologii akustycznej. Twórca m.in. monumentalnego cyklu teatru muzycznego Patria, licznych utworów wokalnych i serii 13 kwartetów smyczkowych; autor zbioru publikacji edukacyjnych, w których rozwijał przewrotną metodę kształcenia zdolności słuchowych „czyszczenie uszu”. Jego najważniejsza książka – wydane w 1977 roku Strojenie świata – do dziś stanowi niewyczerpane źródło inspiracji i kontrowersji dla międzynarodowego grona artystów, artystek oraz osób zajmujących się naukami o dźwięku.

Krzysztof Marciniak – absolwent muzykologii na Uniwersytecie Warszawskim, pismak, krytyk, ekolog akustyczny, kurator przedsięwzięć z dziedziny sztuki dźwięku. W latach 2013-2023 członek kolektywu redakcyjnego magazynu o muzyce współczesnej „Glissando”. Mieszka i opiekuje się kawałkiem ziemi nad rzeczką Rakówką we wsi Romanówek na Lubelszczyźnie.

dr hab. Anna Nacher, prof. UJ – pracuje w Instytucie Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się na kulturze cyfrowej, badaniach nad dźwiękiem, sztuce mediów, e-literaturze, humanistyce ekologicznej i posthumanizmie. Aktywność naukową łączy z działalnością artystyczną oraz ekologiczną. Od 1999 roku współtwórczyni projektu muzyki improwizowanej Projekt Karpaty Magiczne, z którym ma na koncie kilkanaście płyt wydanych w Polsce i za granicą, dwie trasy koncertowe w Stanach Zjednoczonych, koncerty w Polsce i w Europie. Aktywna także w projektach solowych z obszaru field recordings i literatury elektronicznej. Od 2015 roku współprowadzi wraz z Markiem Styczyńskim ośrodek permakulturowy Biotop Lechnica w Lechnicy na Słowacji. Od 2023 roku prezeska Fundacji Biotop Lechnica.

Justyna Stasiowska – queerowa ślązaczka zajmująca się teorią poprzez dźwięk występując w roli kompozytorki, artystki dźwięku, sound designerki oraz publikując w czasopismach naukowych i muzycznych. Występowała na festiwalach Sanatorium Dźwieku (PL), Phonon (CZ), Canti Spazializzati (PL), Control Room (PL). Tworzy również sound design dla działań performatywnych, architektonicznych, filmowych oraz teatralnych.

Bęc Radio: Dźwiękowy pejzaż współczesności —> Marciniak, Nacher, Stasiowska

Magazyn "NN6T" prezentuje:  Projekt pod roboczym tytułem „Dom odziany: Dostrajanie się do sezonowej wyobraźni” zwyciężył w konkursie na Pawilon Polski podczas London Design Biennale 2020. W uzasadnieniu czytamy "Zaproponowana przez zespół kuratorski koncepcja odnosi się do historycznych kontekstów obecności tkaniny we wnętrzach mieszkalnych.  W nowatorski sposób nawiązuje do historii polskiej awangardy, a także motywów wernakularnych, podkreślając znaczenie domowych rytuałów, prywatnego wnętrza i sposobów jego kreacji.  Docenia wartość zamieszkiwania w epoce wymuszonych migracji, wyzwań ekologicznych, wskazując przyszłość opartą na nowym przemyśleniu podstawowych wartości będących podstawą naszej kultury".
Mimo, że biennale przełożono na rok 2021, prace nad przygotowaniem wystawy trwają. O tym jak domowa przestrzeń zmieniała się pod wpływem impulsów ze świata przyrodniczego, jak ludzie dostrajali się do pór roku za pomocą prostych rozwiązań, rozmawiamy z Simone De Iacobis i Małgorzatą Kuciewicz z grupy projektowej Centrala oraz kuratorką Aleksandrą Kędziorek, którzy do współpracy nad "Domem odzianym" zaprosili artystkę Alicję Bielawską.
Konkurs organizowany był przez Instytut Adama Mickiewicza, który odpowiada za przygotowanie polskiej ekspozycji podczas London Design Biennale.

Rozmowę przeprowadziła Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl
Montaż: Ola Łapkiewicz

Foto: www.facebook.com/centralagrupaprojektowa/photos/a.1825397791059783/2554230091509879/?type=3&theater

Bęc Radio: Dom odziany –> Kuciewicz/De Iacobis, Kędziorek, Bielawska

NN6T prezentuje: "Kupię-sprzedam-zamienię" to cykl fotograficzny, który Mateusz Pawlukiewicz rozpoczął w ramach programu mentorskiego Sputnik Photos 2018/2019. Dokumentuje w nim obiekty zamkowe wybudowane w Polsce po 1989 roku. Co się w nich mieści? Czym się kierują zlecający wybudowanie zamków? Czy łatwo je znaleźć? Jak na popularność budynków reagują ich właściciele?

Mateusz Pawlukiewicz (ur. 1976) – absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi, kierunek organizacja produkcji filmowej. Od 17 lat pracuje w branży reklamowej zajmując się produkcją reklam. https://matpafoto.wixsite.com/fotografia

Polecamy także rozmowę z Mateuszem Pawlukiewiczem w NN6T przeprowadzoną przez Kasię Nowakowską: www.nn6t.pl/2020/07/26/architektura-warowna-wspolczesnej-polski/

Rozmawiała: Zuzanna Wilska
Montaż: Ola Łapkiewicz
Foto: Mateusz Pawlukiewicz, cykl Kupię-sprzedam-zamienię, Podegrodzie, zamek prywatny

Bęc Radio: Współczesna architektura warowna –> Pawlukiewicz

FORT NA TERAPII, to reportaż wyróżniony w konkursie Słysz! za poszukiwanie eksperymentalnej formy i oddanie głosu budynkom. Autorami reportażu są Bartłomiej Dominik Bonawentura Kruk i Jakub Grochala — duet studencki architektoniczno-kulturoznawczy. Z zainteresowania do surrealizmu, z obserwacji dystopijnej przyszłości która spełnia się na ich oczach i z nadziei pokładanych w sytuacjonistach starają się czerpać inspiracje do pracy twórczej, rozumianej jako szeroko pojęta walka z prokrastynacją.
Praca powstała przy okazji pierwszej edycji konkursu Słysz! na najlepszy reportaż radiowy o architekturze Warszawy https://beczmiana.pl/SLYSZ_2020/

Wyróżnienie w konkursie Słysz! Fort Na Terapii— Bartłomiej Dominik Bonawentura Kruk i Jakub Grochala

Temat "artistic research" od ponad dwóch dekad zyskuje coraz większą uwagę artystów_ek i badaczy_ek, ostatnio również w Polsce. Czas na usystematyzowanie wiedzy na temat współczesnych działań łączących sztukę z badaniami czerpiącymi z różnych dziedzin nauki. O tym, na czym polegają badania artystyczne, kto się nimi zajmuje, do czego służą, a do czego mogą służyć, rozmawiamy z organizatorkami konferencji, która odbyła się w październiku 2020 – Pauliną Brelińską, Zofią Małkowicz-Daszkowską i Zofią Reznik.
http://czybadaniaartystyczne.pl/

Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl
Montaż: Julia Szostek

bec_zmiana

Popular tracks