ซีดี ๙๕ พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์​ ปาโมชฺโช

บางคนภาวนาแล้วก็เห็นโลกพระนิพพาน อันนั้นเป็นนิมิต 
บางท่านท่านเข้าใจความจริง 
อย่างบางองค์ท่านภาวนาดี แต่ท่านชอบพูดถึงโลกนิพพาน 
อันนั้นเป็นอุบายให้เราอยากได้นิพพานไปก่อน 
แล้วพอเราเจริญสติปัฏฐานมากๆ 
เราไม่ยึดรูป ไม่ยึดนาม ก็รู้จักนิพพานตัวจริงได้ 
เป็นอุบายของท่านบางองค์ 

พระพุทธเจ้าท่านบอกตรงไปตรงมาที่สุดเลย แล้วพวกเรารับไม่ค่อยได้
ท่านบอก “นิพพานไม่มีดิน น้ำ ไฟ ลม 
ไม่มีอากาศ ไม่มีช่องว่าง ไม่มีวิญญาณ 
ไม่มีความไม่มีอะไรเลย 
ไม่มีพระอาทิตย์ ไม่มีพระจันทร์ 
ไม่มีกลางวัน ไม่มีกลางคืน” 
ฟังแล้วไม่น่าอยู่เลย 
กลางวันก็ไม่มี กลางคืนก็ไม่มี 
มันอยู่ใน Twilight Zone หรืออย่างไร มันคิดแต่จะอยู่ 
มันไม่เคยรู้จักสิ่งซึ่งเหนือรูปธรรมนามธรรมขึ้นไป 
พอฟังแล้วมันรับไม่ได้ 
ครูบาอาจารย์รุ่นหลังๆ ก็เลยหลอกๆ เอา 
สร้างอะไรที่ปลุกเร้าให้ก้าวไปข้างหน้า 
อย่างทำวัตถุมงคลมาเพื่อให้เรารักษาศีล เพื่อให้เรานั่งสมาธิ 
แล้วก็สอนโน่นสอนนี่ เห็นนรก เห็นสวรรค์ 
เพื่อเราจะได้ไม่ได้ทำผิดศีล เป็นอุบายมากมาย

ถ้าเรามัวแต่ติดอุบาย เราก็ไปไหนไม่ได้หรอก แหวกอุบายไม่ออก 
ถ้าแหวกออกก็จะเข้าใจร้อง 
โอ๊ย สติปัญญาครูบาอาจารย์ไม่ธรรมดา 
สอนคนโง่ๆ อย่างเราให้ก้าวหน้าขึ้นมาได้ 
ด้วยอุบายวิธีของท่านมากมาย 
แต่พอเราเข้าใจแล้ว มันมีวิธีที่ลัดสั้นที่สุดเลย 
ไม่เห็นจะต้องอ้อมค้อมมาไกลแสนไกล 
ลัดสั้นเลยก็คือเรียนรู้เข้ามาที่จิตเลย 
กุศลเกิดที่จิต อกุศลเกิดที่จิต มรรคผลเกิดที่จิต 
ไม่ได้เกิดที่อื่นหรอก 
มรรคผลไม่ได้เกิดที่ดิน น้ำ ไฟ ลม 
กุศลไม่ได้เกิดที่ดิน น้ำ ไฟ ลม 
อกุศลก็ไม่ได้เกิดที่ดิน น้ำ ไฟ ลม 
มันเกิดที่จิตนี้ล่ะ
ฉะนั้นถ้าเราภาวนา 
สุดท้ายมันจะตัดตรงเข้ามาที่จิต 


หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม
17 กันยายน 2565

CD 95

อุบายของครูบาอาจารย์ :: หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช 17 กันยายน 2565

เราต้องพยายามฝึกตัวเอง มีวินัยในตัวเอง 
แล้วก็พยายามฝึกสติปัฏฐาน ทุกวันๆ ต้องฝึก 
วิธีฝึกสติปัฏฐานก็คือ ต้องมีฐานที่ตั้งของสติเสียก่อน 
ฐานที่จะทำให้เกิดสติปัฏฐาน 
พระพุทธเจ้าท่านกำหนดไว้ให้แล้ว คือกาย เวทนา จิต ธรรม

เราพยายามทำสติปัฏฐานไป 
มีสติรู้กายในส่วนที่เราสามารถรู้ได้ 
เช่น กายหายใจออก กายหายใจเข้า 
กายยืน เดิน นั่ง นอน กายเคลื่อนไหว กายหยุดนิ่ง 
เป็นเรื่องของการทำกายานุปัสสนา 
ดูจิตก็เหมือนกัน ดูจิตในส่วนที่เราดูได้ 
จิตโลภ จิตโกรธ จิตหลง 
จิตไม่โลภ จิตไม่โกรธ จิตไม่หลง 
หรือจิตสุข จิตทุกข์อะไรอย่างนี้ 
เรื่องเวทนา เวทนาคือความรู้สึกสุขทุกข์ในร่างกาย 
ความรู้สึกสุข ความรู้สึกทุกข์ 
ความรู้สึกไม่สุขไม่ทุกข์ในจิตใจ 

พ่วงการดูจิตเข้ากับการดูเวทนาทางใจไปแล้ว เหลือเวทนาทางกาย
เวทนาทางกายเหมาะกับคนเล่นฌาน 
เหมาะกับคนที่ทำสมาธิดีๆ ก่อน 
ถ้าเราสมาธิไม่พอ มันดูเวทนาทางกายเดี๋ยวสติแตก 
มันทนไม่ไหว มันเจ็บ
เพราะฉะนั้นคนที่จะเจริญเวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน 
ในกลุ่มของกาย “ควร” 
ไม่ใช่ “ควร” - “ต้อง”  ต้องฝึกสมาธิก่อน 
พวกเรายุคนี้ฝึกสมาธิยาก
ต่อไปก็เหลืออันหนึ่งธัมมานุปัสสนา 
ธัมมานุปัสสนามันก็อยู่ในรูปธรรม นามธรรมอีกนั่นล่ะ 
แต่มันดูละเอียดขึ้นไป ดูลึกลงไป
อย่างแทนที่จะดูแค่ราคะ โทสะ โมหะ ก็ดูละเอียดลงไปอีก 
สิ่งที่อยู่เบื้องลึกลงไป ก็คือพวกนิวรณ์ทั้งหลาย 
มันกิเลสที่ละเอียดลงไปอีก 
ซ่อนเร้นอยู่ในจิตใต้สำนึกของเรา เราไม่ได้ดูแค่ตัวมัน
เราจะรู้ลึกลงไปว่าทำไมมันถึงเกิดขึ้น 
อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้มันเกิดขึ้น 
อะไรทำให้มันไม่เกิด อะไรทำให้มันเกิด
เพราะฉะนั้นในส่วนของธัมมานุปัสสนา ยาก 
พวกเราอินทรีย์ยังอ่อน เราเว้นไว้ก่อน 
เราเล่นของง่ายๆ เล่นกาย เวทนา จิต 
เวทนาก็เล่นเวทนาทางใจ ทำสิ่งที่เราทำได้ 
ไม่ต้องตะเกียกตะกายทำกรรมฐานซึ่งเกินกำลังของเรา 
ถ้าจะเกินกำลังมันทำไม่ได้จริงหรอก


หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม
24 กันยายน 2565

วิธีฝึกสติปัฏฐาน :: หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช 24 กันยายน 2565

ธรรมะมีหลายระดับ 
ระดับต้นๆ ทำให้เราอยู่กับโลกอย่างมีความสุข 
ระดับสูงขึ้นไปเป็นเรื่องธรรมะเพื่อการพ้นจากโลก 
พระพุทธเจ้าก็ไม่ได้คิดว่าทุกคนจะพ้นโลกได้
ส่วนใหญ่เราก็ยังเวียนว่ายอยู่ในโลกิยะ
โลกของกาม หาความสุขความเจริญ 
ส่วนใหญ่ก็ยังเป็นอย่างนั้น น้อยคนที่คิดจะพ้นโลกจริงๆ
พระพุทธเจ้าท่านก็เข้าใจเรื่องเหล่านี้ดี 
ท่านก็สอนธรรมะให้เราอยู่กับโลกอย่างมีความสุข มีความเจริญ 
อย่างธรรมะที่ท่านสอนฆราวาส 
ท่านจะสอนเรื่องการทำทาน การรักษาศีลอะไรพวกนี้ 
อยู่ในกลุ่มหมวดของธรรมะชื่ออนุปุพพิกถา 
เรื่องรู้จักทำทาน รักษาศีล 
ถัดจากนั้นก็มี คือเรื่องของสวรรค์ 
สวรรค์ก็คือเรามีความสุขมีความเจริญในทางโลกนั้นล่ะ 
ยังเป็นๆ อยู่ก็ขึ้นสวรรค์ได้ จิตใจมันมีความสุข มองอีกมุมหนึ่ง 
ทำไมท่านสอนอย่างนี้ 
อันแรกก็คือคนส่วนใหญ่ยังไม่ได้อยากพ้นโลก 
แต่อยากมีความสุข ท่านก็สอนธรรมะให้ 
ให้รู้จักทำทาน ให้รักษาศีล 
เพราะฉะนั้นเราตั้งอกตั้งใจ 
มีทาน มีศีล มีภาวนา ทำไว้สำหรับฆราวาส 
สำหรับฆราวาสและพระที่ต้องการพ้นทุกข์ 
ก็มีศีล มีสมาธิ และเจริญปัญญาด้วย 
เจริญปัญญาคือการเห็นกายอย่างที่กายเป็น เห็นจิตอย่างที่จิตเป็น 
มันเป็นอย่างไร มันเป็นไตรลักษณ์ นี่เรียกว่าเจริญปัญญา 
ไปเลือกเอา ชีวิตเรา 
อยากสุข อยากสบาย ก็ทาน ศีล ภาวนา 
อยากพ้นทุกข์ก็ ศีล สมาธิ ปัญญา 
ตัวที่ทำให้พ้นทุกข์ คือปัญญา 


หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม
25 กันยายน 2565

ธรรมะมีหลายระดับ :: หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช 25 กันยายน 2565

การพัฒนาศีลก็คือความปรุงแต่งที่ดี 
การพัฒนาสมาธิก็คือความปรุงแต่งที่ดี 
การพัฒนาก็คือความปรุงแต่งที่ดี 
พัฒนาปัญญาเป็นความปรุงแต่งที่ดี 
ทั้งหมดนี้เป็นความปรุงแต่งทั้งสิ้น แต่ต้องปรุงแต่ง 
ถ้าเราไม่ปรุงแต่งศีล สมาธิ ปัญญา 
จิตมันก็ปรุงแต่งความชั่ว เพราะมันเคยชินที่จะชั่ว 
ฉะนั้นเราพัฒนา ทำไปเรื่อยๆ 
ศีล สมาธิ ปัญญา ไม่ใช่เป้าหมาย 
ศีล สมาธิ ปัญญา ก็เป็นความปรุงแต่ง 
เพราะฉะนั้นเราไม่ได้เอาความปรุงแต่งมาเป็นจุดหมายปลายทาง 
จุดหมายปลายทางของเราพ้นจากความปรุงแต่ง 
คือตัววิสังขาร ตัวนิพพาน

ศีล สมาธิ ปัญญา เป็นเครื่องมือ 
เป็นความปรุงแต่งชนิดที่เป็นเครื่องมือ 
ในการล้มล้างกิเลสออกจากจิตใจของเรา 
เพราะฉะนั้นเราต้องฝึก 
วิธีปรุงแต่งปัญญาทำอย่างไร 
ให้มีสติรู้กายรู้ใจตามความเป็นจริง 
ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง 
จิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลางมันได้มาจากการที่เราฝึกสมาธิ 
จิตมันตั้งมั่นไม่โคลงเคลง 
แล้วก็ต้องฝึกเรื่อยๆ 
เห็นสภาวะทั้งหลายเกิดดับหมุนเวียนเปลี่ยนแปลง 
เดี๋ยวสุข เดี๋ยวทุกข์ เดี๋ยวดี เดี๋ยวชั่ว 
พอฝึกไปเรื่อยๆ ต่อไปมันจะเป็นกลาง 
มันจะเห็นว่าสุขมันก็ของชั่วคราว ทุกข์มันก็ของชั่วคราว 
ดีมันก็ของชั่วคราว ชั่วมันก็ของชั่วคราว 
เพราะฉะนั้นสุขกับทุกข์มันก็เสมอกันด้วยความเป็นไตรลักษณ์ 
มันเป็นของชั่วคราวเหมือนกัน 
เราก็จะไม่หิวความสุข ไม่เกลียดความทุกข์ 
ดีกับชั่วมันก็เสมอกัน มันเป็นของชั่วคราว 
สุดท้ายปัญญาที่เป็นโลกุตตระมันจะเกิดขึ้น 


หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม
1 ตุลาคม 2565

วิธีพ้นจากความปรุงแต่ง :: หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช 1 ตุลาคม 2565

เราทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง 
พอจิตเคลื่อนแล้วรู้ๆ อย่างนั้นก็ได้ 
แล้วต่อไปจิตมันจะค่อยๆ มีพลัง ทรงตัวขึ้นมา 
พอจิตมันทรงตัวขึ้นมาได้แล้ว หัดแยกขันธ์ๆ ไป 
พอมันแยกขันธ์ได้ มันจะเห็นแต่ละขันธ์ 
ในขันธ์หนึ่งก็มีสภาวะหลากหลาย 
อย่างสังขารขันธ์มีตั้งเยอะแยะ ตั้ง 50 อย่าง 
เราไม่ต้องเรียนทั้งหมด เราเรียนเท่าที่มี 

ต่อไปเราก็จะเห็นแต่ละตัวๆ 
แต่ละสภาวะเกิดขึ้น ตั้งอยู่ แล้วดับไปทั้งสิ้น 
เราต้องการจะมาเห็นตรงนี้ 
เราไม่ได้ต้องการเห็นว่าราคะไม่เที่ยงแต่โทสะมันเที่ยง ไม่ใช่ 
ทุกตัวเหมือนกันหมดเลย 
สุขหรือทุกข์ก็เสมอกันด้วยความเป็นไตรลักษณ์ 
กุศลหรืออกุศลก็เสมอกันด้วยความเป็นไตรลักษณ์ 
ดูให้มันเห็นไตรลักษณ์ ย้ำ ขีดเส้นใต้คำว่าเห็น 
ไม่ใช่คิด ต้องเห็นเอา 
ฉะนั้นวิปัสสนา วิปัสสนะก็คือ
วิ แปลว่าแจ้ง ปัสสนะ คือการเห็น 
ต้องเห็นเอา คิดเอาไม่ได้ 
เพ่งเอาก็ไม่ได้ ต้องเห็นเอา 

เราเห็นอะไร เช่น 
เราเห็นราคะมันเกิดขึ้น ราคะมันตั้งอยู่ ราคะมันดับไป 
อย่างนี้เรียกว่าเราเห็น 
ถ้าเราคิดว่า เอ๊ะ ตอนนี้จิตเรามีราคะ หรือมีโทสะ 
อันนี้ไม่เรียกว่าเห็น ยังหลงอยู่ในโลกของความคิด 
พอเราสะสมการเห็นถูกไปเรื่อยๆ 
เราสะสมการเห็นถูกบ่อยๆๆ เห็นไตรลักษณ์ 
อะไรเกิดขึ้นก็เห็นไตรลักษณ์ๆ 
ต่อไปถึงจุดหนึ่งจิตมันสรุปเอง 
สิ่งใดเกิดสิ่งนั้นดับ 
แล้วทุกสิ่งที่เกิดขึ้นมาตกอยู่ใต้ไตรลักษณ์ทั้งสิ้นเลย 


หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม
2 ตุลาคม 2565

สะสมการเห็นถูก :: หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช 2 ตุลาคม 2565

คอร์สปฏิบัติธรรมชาวจีน

หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช 30 กันยายน 2565

เส้นทางที่เราจะต้องเดิน 
ขั้นแรกก็เตรียมจิตให้พร้อมที่จะเจริญปัญญา 
จิตที่พร้อมเจริญปัญญา ก็เป็นจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง 
จิตที่ตั้งมั่นเป็นจิตที่มีลักขณูปนิชฌาน 
ส่วนจิตที่เป็นกลาง ตัวนี้จะทำให้จิตมีพลัง เป็นอารัมมณูปนิชฌาน 
หลวงพ่อถึงบอกว่า “มีสติรู้กายรู้ใจตามความเป็นจริง 
(ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง) 
การรู้กายรู้ใจตามความเป็นจริงคือการเจริญปัญญา 
สิ่งที่เป็นเหตุเป็นปัจจัยเกื้อหนุนการเจริญปัญญา คือ สัมมาสมาธิ 
สัมมาสมาธิก็คือสภาวะที่ตั้งมั่นและเป็นกลางนั้นล่ะ 
ตั้งมั่นเอาไว้เดินปัญญา เป็นกลางนี้เอาไว้ชาร์จพลังให้จิตมีเรี่ยวมีแรง 

พอมีจิตตั้งมั่น มีเรี่ยวมีแรงมากพอ 
เอาไปเดินปัญญา อย่าเฉยๆ อยู่ 
เดินปัญญาก็คือ พอสติระลึกรู้กาย 
ไม่ใช่รู้อยู่ที่จิตนิ่งๆ เฉยๆ อย่างนั้น 
สติระลึกรู้กาย จิตตั้งมั่นและเป็นกลาง 
จะเห็นไตรลักษณ์ของกาย 
สติระลึกรู้เวทนา ถ้าจิตตั้งมั่นและเป็นกลาง 
จะเห็นไตรลักษณ์ของเวทนา 
ถ้าจิตตั้งมั่นและเป็นกลาง สติระลึกรู้สังขาร 
ปรุงดีปรุงชั่วทั้งหลาย จิตก็จะตั้งมั่น จะเป็นกลาง 
จะเกิดปัญญาเห็นไตรลักษณ์ขึ้นมา มันจะอันเดียวกัน 
ในสติปัฏฐานทั้ง 4 ขอให้มีจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง 
สติระลึกอะไร อันนั้นแสดงไตรลักษณ์ทั้งหมด 
เราเห็นไตรลักษณ์นั่นล่ะ 
ที่หลวงพ่อใช้คำว่า “เห็นตามความเป็นจริง” 
ความเป็นจริงคือไตรลักษณ์ 

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม
21 ตุลาคม 2566

CD 100

เคล็ดวิชาฝึกจิตเพื่อเดินปัญญา :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 21 ต.ค. 2566

คุณแม่ชีน้อยอยู่หินหมากเป้ง ท่านก็เคยพูดเรื่อยๆ 
บอก “คนหลายคนกินน้ำบ่อเดียวกัน 
เดินทางเดียวไม่เหยียบรอยกัน” 
น้ำบ่อเดียวกันหมายถึงพระนิพพาน 
คนที่ปฏิบัติมุ่งไปที่เดียวกัน ไปพระนิพพาน 
เดินทางเดียวกันคือทางของเอกายนมรรค 
ทางของสติปัฏฐานนี่ล่ะ 
แต่ไม่เหยียบรอยกัน หมายถึงวิธีการปฏิบัติ
ในรายละเอียดแตกต่างกัน 
ถนัดรู้กาย ใช้กายเป็นหลัก 
ถนัดรู้เวทนา ใช้เวทนาเป็นหลัก 
ถนัดรู้จิต ใช้จิตเป็นหลัก 
ถนัดรู้ธัมมานุปัสสนา ก็ใช้ธัมมานุปัสสนาเป็นหลัก
ซึ่งตัวนี้ไม่ค่อยมีหรอก ยากมาก 
แต่ไม่ว่าจะเจริญกายานุปัสสนา 
เวทนานุปัสสนา จิตตานุปัสสนา 
สุดท้ายทุกคนจะมาลงที่ธัมมานุปัสสนาเหมือนกันหมด 
ลงมาตัดที่จิตนั่นเอง 
ก็รู้แจ้งแทงตลอดอริยสัจ 
แทงตลอดปฏิจจสมุปบาทที่จิตนั่นเอง 
เพราะฉะนั้นเราไม่ต้องเริ่มต้นในสิ่งที่เราทำไม่ได้ 

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม
3 ธันวาคม 2566

CD 101

เดินทางเดียวไม่เหยียบรอยกัน :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 3 ธ.ค. 2566

เวลาเราจะภาวนา เราก็นั่งปรุงแต่งไป 
ส่วนใหญ่เกือบทั้งหมด เวลาภาวนาจะอยากปฏิบัติ
ก็จะไปสร้างภพของนักปฏิบัติขึ้นมา 
ภพก็คือความปรุงแต่ง ไปแต่งจิตให้มันนิ่งๆ ทื่อๆ 
หรือบังคับกาย บังคับใจ 
นั่นคือความปรุงแต่งทั้งหมดเลย
ถ้าตราบใดที่เรายังหลงอยู่ในโลกของความปรุงแต่ง 
เราจะไม่เห็นความว่างของธาตุทั้ง 6 
จะไม่เห็นความว่างของร่างกาย
ซึ่งประกอบด้วยธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม 
ตั้งอยู่ในช่องว่าง คืออากาศธาตุ 
เราจะไม่เห็นว่าจิตใจมันก็เป็นธาตุ เป็นธาตุรู้
เพราะความปรุงแต่งนั้นเป็นเครื่องพะรุงพะรัง
ออกมาปิดบังความว่างเอาไว้
อย่างอากาศ จักรวาลนี้มันว่าง 
เมฆมันลอยมา เราก็รู้สึกฟ้ามันมืด วันนี้ฟ้ามันทึบ 
ฟ้าไม่ได้มืด ฟ้าไม่ได้ทึบ 
ฟ้าก็เป็นอย่างนั้นล่ะ แต่เมฆมันมาบัง 
จิตนี้ก็เหมือนกัน โดยตัวมันมันว่างอยู่แล้ว 
แต่เมฆหมอก คือความคิดนึกปรุงแต่ง
เข้ามาบดบังญาณทัสสนะของเรา
เลยเห็นผิดไป ความปรุงแต่งก็เลยปิดบังความว่างเอาไว

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม
31 ธันวาคม 2566

2566

ความว่างของธาตุทั้ง 6 :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 31 ธ.ค. 2566

ฝึกกันนานกว่าจิตจะมีกำลังตั้งมั่นเด่นดวงขึ้นมาจริงๆ 
ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ แต่ถ้าเราจะทำพอเป็นนิสัย 
เรียกพอเป็นนิสัย ก็ทำบ้างหยุดบ้าง ก็ไม่เป็นไรหรอก 
ทำไปเรื่อยๆ สะสมไปหลายๆ ชาติ 
ต่อไปพระเมตไตรยมาตรัสรู้ เราก็ไปเรียนกับท่าน 
แล้วนิสัยอ่อนแอโหลยโท่ยอย่างนี้ 
ไปเจอพระศรีอาริย์ มันก็นิสัยเหลวไหลเหมือนเดิม 
อันนี้ไม่ใช่หลวงพ่อพูด ครูบาอาจารย์ท่านเคยเล่า 
บอกบางคน บอก โอ๊ย ค่อยๆ ทำไปนิดๆ หน่อยๆ สะสมเอาไว้ 
เดี๋ยวไปเจอพระศรีอาริย์ค่อยเอาจริง 
หลวงปู่ดูลย์บอก คนชนิดนี้มันไม่เอาจริงหรอก 
มันเหลวไหลตั้งแต่ชาตินี้ 
เจอพระศรีอาริย์มันก็เหลวไหลอีก 
เพราะมันเคยแต่เหลวไหล 

เพราะฉะนั้นเราจะผ่านพระพุทธเจ้านับจำนวนไม่ถ้วน 
ที่เราเวียนว่ายตายเกิดมายาวนานขนาดนี้ 
ผ่านพระพุทธเจ้ามานับจำนวนไม่ถ้วน 
ก็เพราะนิสัยเหลวไหลนี่ล่ะ นิสัยไม่สู้ 
ยอมให้กิเลสมันลากมันจูงเราไป 
มันต้องสู้ ต้องสู้ ยอมลำบากเสียก่อนแล้วสบายทีหลัง 
บอกเลยว่าภาวนาแล้ว ผลลัพธ์ที่ได้มันมหาศาล 
มันมีความสุขที่ไม่มีอะไรเหมือน 
ความสุข มันมีความสงัดอยู่ภายใน ไม่ใช่สงบนะ 
มันสงัดอยู่ข้างใน จิตมันทรงสมาธิอัตโนมัติอยู่ 
มันสงัดอยู่ภายใน แล้วมันก็สงบ 
สงบ ความสุขมันล้นเอ่อขึ้นมา โดยจิตไม่ติดมัน 
ถ้าจิตยินดีพอใจเมื่อไร ก็แสดงว่ายังไม่ใช่ 
ยังบรรลุมรรคผลไม่พอ 
ต้องทำอีก ก็ต้องฝึก ของฟรีไม่มี 
ธรรมะก็อยู่ใต้กฎแห่งกรรม 
ทำอย่างไรก็ได้ผลอย่างนั้น 
ของฟรีไม่มี ของฟลุกไม่มี

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
20 เมษายน 2567

2567

ความอดทนในการภาวนา :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 20 เม.ย. 2567

[คลิปสั้น] อ่านจิตตัวเองไม่ออก หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 28 ม.ค. 67 (670128)

[คลิปสั้น] จิตชาร์จตัวเอง หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 28 ม.ค. 67 (670128)

ไปหัดอ่านจิตตัวเอง 
ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ 
กระทบอารมณ์เหมือนคนทั่วไป 
กระทบแล้วก็เกิดความรู้สึกเหมือนคนทั่วๆ ไป 
ที่ต่างกับคนทั่วไป 
คือความรู้สึกอะไรเกิดขึ้น 
จิตใจเราเป็นอย่างไร 
รู้เข้ามาตรงนี้ แค่นี้ล่ะ 
ที่ไม่เหมือนชาวบ้านเขา 
ตรงนี้ล่ะเป็นธรรมะข้ามโลก 
ไม่อย่างนั้นมันก็หลงอยู่กับโลก 
หลงอยู่ในรูป ในเสียง ในกลิ่น ในรส 
ในสัมผัสอะไรเพลินๆ ไปวันๆ 
อยู่ไปจนแก่ แก่แล้วก็เจ็บ 
เจ็บแล้วก็ตาย ตายแล้วก็กลับมาเกิดอีก 
วนเวียนไม่รู้จักจบจักสิ้น 

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
15 มิถุนายน 2567

ธรรมะข้ามโลก :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 15 มิ.ย. 2567

ฝึกจิตให้ตั้งมั่น 
สติระลึกรู้อะไรก็เห็นทุกข์ 
เห็นไตรลักษณ์ของมันไป 
พอเห็นแล้วใจมันจะคลายออกจากโลก 
ไม่มีใครสั่งจิตให้บรรลุมรรคผลให้เข้าถึงโลกุตตระได้ 
จิตบรรลุเองเมื่อปัญญาแก่รอบ 
ปัญญามันเห็นทุกข์ 
ทุกข์เพราะไม่เที่ยง ทุกข์เพราะถูกบีบคั้น 
ทุกข์เพราะไม่อยู่ในอำนาจบังคับ 
ตรงที่เห็นไตรลักษณ์นั่นล่ะ
เรียกว่าเราเห็นทุกข์แล้ว

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
20 มิถุนายน 2567

เห็นไตรลักษณ์ใจจึงคลายจากโลก :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 20 มิ.ย. 2567

หลวงพ่อจะพูดภาพกว้างๆ ให้พวกเราเห็น 
หัวข้อที่จะพูดข้อแรกก็คือเรื่องความรู้สึกตัว 
หัวข้อที่สอง คือเรื่องของสมถกรรมฐาน 
หัวข้อที่สาม เรื่องวิปัสสนากรรมฐาน 
เรื่องหัวข้อที่สี่ เรื่องอริยมรรค อริยผล 
หัวข้อที่ห้า คือเรื่องนิพพาน 

เราจะไปสู่นิพพาน 
นิพพานเป็นสภาวะที่เราพ้นทุกข์สิ้นเชิง 
ฉะนั้นจะตอบโจทย์เราว่าเราจะไปสู่ความพ้นทุกข์ได้อย่าง

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช
โรงแรม KSL Esplanade มาเลเซีย
26 มีนาคม 2568

วิธีไปสู่นิพพาน :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 26 มี.ค. 2568

"คนซึ่งภาวนาที่หลวงพ่อว่าดีแล้วล่ะ จิตตื่นขึ้นมา ขันธ์แยกอะไร 
สิ่งที่ต้องระวังต่อไปคือความจงใจ 
พอหลวงพ่อบอกอย่างนี้ถูก มันจงใจทำให้ถูกอีกแล้ว 
ที่ถูกไม่ได้จงใจ ทำไปตามขั้นตามตอน 
มีสติรู้สึกกายรู้สึกใจไป จิตก็ถูกของมันเอง 
พอได้ยินหลวงพ่อบอกอย่างนี้ดีอย่างนี้ถูก คราวนี้โลภแล้ว 
มีความโลภเกิดขึ้น มีเจตนาที่จะทำ 
ทำอย่างไหน นึก ทำอย่างไรดีที่ทำแล้วหลวงพ่อว่าดี 
ตรงนี้เป็นกับดักอันสำคัญ 
คนซึ่งภาวนาเข้าหลักเข้าเกณฑ์แล้วไปติดกับตัวที่อยากดี 
พออยากดีก็เกิดเจตนา ตัวเจตนาที่จะทำให้ดี 
ในหัวจะมีคำว่าทำขึ้นมาแล้ว ลืมคำว่ารู้ 
ที่เราดีขึ้นมาได้เพราะเรารู้ 
หายใจออกก็รู้ หายใจเข้าก็รู้ 
ยืนก็รู้ เดินก็รู้ นั่งก็รู้ นอนก็รู้ คู้ก็รู้ เหยียดก็รู้ 
เคลื่อนไหวก็รู้ หยุดนิ่งก็รู้ สุขก็รู้ดี ทุกข์ก็รู้ ดีก็รู้ ชั่วก็รู้ 
เราได้ดีขึ้นมาก็เพราะคำว่ารู้ 
พอเราโลภ อยากดีมากๆ 
อยากดีไปเรื่อยๆ อยากดียิ่งขึ้น มีความโลภเกิดขึ้น 
ก็เกิดความจงใจที่จะทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งเกินจากการรู้ 
ตัวเจตนา ตัวจงใจ เรียกตัวสังขารๆ 
อวิชชา ปัจจยา สังขารา สังขารตัวนี้ตัวเจตนานั่นล่ะ 
เจตนาที่ดีเกิดขึ้น จิตก็ดิ้นรนปรุงแต่ง 
สร้างภพ สร้างชาติ สร้างทุกข์ขึ้นมาอีก 
ที่เคยดีอยู่ก็เสื่อมไป ทำไมเสื่อม 
เพราะทิ้งการรู้สภาวะ หันไปคิดแต่ว่าจะทำอย่างไรๆ 
กิริยาเปลี่ยนจากรู้มาเป็นทำ ทำไม่ได้หรอก 
เพราะทุกอย่างในขันธ์ 5 เรา กระทั่งจิตใจของเรา 
ทำอะไรมันไม่ได้ มันเป็นอนัตตา 
ถ้าทำเหตุของมันให้ถูก 
มีสติรู้กายรู้ใจตามความเป็นจริงด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง 
รู้ไปเรื่อยๆ เดี๋ยวมันก็ดีเอง" 

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช
วัดสวนสันติธรรม
3 สิงหาคม 2568

ความอยากดีคือกับดักสำคัญ :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 3 ส.ค. 2568

"การรักษาศีลเป็นแค่การตั้งรับ 
เวลากิเลสมันแรง เราสู้ไม่ไหว 
เราหนีเข้าป้อมของเรา คือรักษาศีลไว้ 
ถ้าเราฝึกจิตใจทุกวันๆ จิตเรามีกำลังมากขึ้น 
มันพอต่อสู้พอฟัดพอเหวี่ยงกับกิเลส 
เราก็จะสู้กับกิเลสด้วยอีกวิธีหนึ่ง 
เป็นการผลัดกันแพ้ผลัดกันชนะ ก็คือสู้ด้วยสมาธิ 
จริงๆ เครื่องสู้กิเลสก็มีศีล สมาธิ ปัญญานั่นล่ะ 
ถ้าเราฝึกสมาธิของเราให้ดี 
มันจะข่มกิเลสได้เป็นคราวๆ 
ช่วงไหนจิตเรามีสมาธิ กิเลสมันก็ถอย ไม่มาครอบงำ 
ช่วงไหนสมาธิเราเสื่อม 
กิเลสก็กลับมาครอบงำรุนแรงได้อีก 
ต้องสู้กันใหม่แล้วกลับไปรักษาศีลให้ดี"

 หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดบวรนิเวศวิหารราชวรวิหาร
24 สิงหาคม 2568

ธรรมะกับการตัดกิเลส :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 24 ส.ค. 2568

"ในพระสูตรมหาสติปัฏฐานสูตรหรือสติปัฏฐานสูตรอื่นๆ รู้สึก 
ท่านไม่มีคำว่าบังคับเลย 
'ภิกษุทั้งหลายหายใจออกยาวก็รู้หายใจเข้ายาวก็รู้ 
ภิกษุทั้งหลายยืนอยู่ก็รู้ เดินอยู่ก็รู้ นั่งอยู่ก็รู้ นอนอยู่ก็รู้ 
ภิกษุทั้งหลายเคลื่อนไหวก็รู้ หยุดนิ่งก็รู้ 
คู้แขนเข้ามาก็รู้ เหยียดออกไปก็รู้' 
รู้ไปตามธรรมชาติ 
ถ้ารู้ตามธรรมชาติแล้ว ใจมันเบา 
แต่ส่วนใหญ่ทำไม่ได้หรอก 
หัดใหม่ๆ บอกว่าคู้แขนก็รู้ใจมันจะแน่น 
คลายออกก็รู้ จะมีน้ำหนักขึ้นมา 
ลองสังเกตเวลาเราเคลื่อนไหวตามธรรมชาติไม่มีน้ำหนัก 
พอเราจงใจเมื่อไรมีน้ำหนัก 
สังเกตตัวนี้แล้วเราจะ โอ้ 
จิตที่ธรรมดาเป็นอย่างนี้เอง 
พอเราได้จิตที่ธรรมดาแล้ว
ต่อไปเวลาจิตไม่ธรรมดาเราจะรู้"

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
29 สิงหาคม 2568

รู้ไปตามธรรมชาติ :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 29 ส.ค. 2568

[คลิปสั้น] สิ่งที่สอนให้เหลือเฟือแล้ว หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 22 ส.ค.68 (680822)

[คลิปสั้น] สมาธิที่ประกอบด้วยสติ หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 24 ส.ค.68 (680824)

[คลิปสั้น] จิตที่ทรงสัมมาสมาธิ หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 24 ส.ค.68 (680824)

[คลิปสั้น] ไม่ปรุงยามากินก็ไม่หาย หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 30 ส.ค.68 (680830)

[คลิปสั้น] แค่รู้สึก หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 30 ส.ค.68 (680830)

[คลิปสั้น] จิตตัดสินกิเลส หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 31 ส.ค.68 (680831)

[คลิปสั้น] หมาไล่งับกระดูก หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 6 ก.ย.68 (680906)

"ฝึกให้มันชิน ทีแรกก็ใช้เวลากว่าจะรู้ 
พอหัดรู้บ่อยๆ สติมันจะเร็วขึ้นเรื่อยๆ 
เพราะสิ่งที่ทำให้สติเกิดเขาเรียกว่าถิรสัญญา 
ถิระก็คือตัวเสถียร หมายรู้จำได้ๆ อย่างแม่นยำถึงสภาวะอันนั้น 
อย่างเราขี้โมโหอย่างนี้ ใจเราโกรธ เรารู้ ใจเราโกรธ เรารู้ 
ในที่สุดจิตมันจำลักษณะของความโกรธได้ 
ไม่ใช่เราจำได้ จิตมันจำได้ 
พอความโกรธผุดขึ้นเท่านั้น สติรู้ทันทันทีเลย 
โกรธแล้วนี่จะรู้อย่างนี้เรียกว่าสติอัตโนมัติ 
คำว่าสติอัตโนมัติไม่มีในตำรา 
แต่ว่าเป็นคำที่ครูบาอาจารย์ใช้ 
ถ้าสติอัตโนมัติเกิด สมาธิอัตโนมัติก็เกิด 
เมื่อไรมีสัมมาสติเมื่อนั้นก็จะเกิดสัมมาสมาธิ 
เมื่อไรมีสติเฉยๆ ก็เป็นสมาธิธรรมดา 
เมื่อไรไม่มีสติ มันก็เกิดมิจฉาสมาธิ 
สมาธิเกิด เราก็รู้ อะไรเกิดก็รู้ 
จิตเป็นกุศลก็รู้ เป็นอกุศลก็รู้ หัดรู้เรื่อยๆ ไป 

ถ้าเราอ่านใจของเราให้ชำนิชำนาญ 
เราจะเห็นว่าทุกคราวที่ กระทบอารมณ์ 
จิตจะเกิดปฏิกิริยา เป็นสุขบ้าง เป็นทุกข์บ้าง 
เป็นกุศลบ้าง อกุศลบ้าง รู้ทันมันเรื่อยๆ ไป 
แล้วต่อไปปัญญามันจะเกิด 
สติมันจะเร็วขึ้นๆ 
พอโกรธปุ๊บรู้ปั๊บ โลภปุ๊บรู้ปั๊บ ใจหลงปุ๊บ 
หลงไปคิดอย่างนี้ หลงปุ๊ป รู้แล้วว่าหลง 
อย่างนี้ดีมาก สติว่องไวมาก" 

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
14 กันยายน 2568

อ่านใจของเราให้ชำนาญ :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 14 ก.ย. 2568

"คีย์เวิร์ดในการภาวนาที่หลวงพ่อสอน 
สำหรับการทำวิปัสสนา 
ให้เรามีสติรู้กายรู้ใจ ไม่ใช่สติรู้อย่างอื่น 
รู้อย่างไร รู้ตามความเป็นจริง 
ไม่เข้าไปดัดแปลง ไม่เข้าไปแทรกแซง 
อย่างใจเราโกรธ รู้ว่าโกรธ 
ไม่ต้องแทรกแซงให้หายโกรธ 
มันเป็นอย่างไรรู้ว่าเป็นอย่างนั้น 

มีสติรู้กายรู้ใจตามความเป็นจริง 
จะรู้ตามความเป็นจริงได้ ต้องรู้ด้วยจิตที่ตั้งมั่น 
จิตที่ตั้งมั่น คือจิตที่ทรงสัมมาสมาธินั่นล่ะ 
พอรู้แล้ว ปฏิกิริยาถัดไปก็คือยินดีบ้าง ยินร้ายบ้าง 
ต่อสิ่งที่เราไปรู้ไปเห็นเข้า 
ตรงนี้ให้รู้ทันความยินดียินร้าย ความชอบไม่ชอบ"

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
1 พฤศจิกายน 2568

รู้กายรู้ใจตามความเป็นจริง :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 1 พ.ย. 2568

"อยากได้ของดีก็ต้องลงทุน 
ไม่กลัวความลำบาก ยังมีแรงก็รีบภาวนา 
เมื่อก่อนหลวงพ่อเคยเจอครูบาอาจารย์องค์หนึ่งท่านบอกว่า 
เวลาเราเอาของไปถวายพระเรามักจะเลือกของดีๆ ไปถวาย 
ทีนี้ทำไมเวลาเราปฏิบัติธรรม เราไม่ใช้ช่วงเวลาที่ดีของเรา 
คือช่วงที่ยังเป็นหนุ่มเป็นสาว ช่วงที่เราแข็งแรง 
เอาเวลาช่วงนี้ไปหลงโลกมากไป 
เว้นแต่เรื่องว่าต้องทำมาหากิน 
อันนั้นเป็นหน้าที่ของฆราวาส 
แต่พอมีโอกาสแล้วก็ไม่ยอมปฏิบัติ 
ฟุ้งซ่านไปเรื่อยๆ คิดโน้นคิดนี้ไป 

พระพุทธเจ้าบอกว่าคนมีอายุ 100 ปี 
แต่ไม่มีสติ ไม่ได้อะไร ไม่ได้สาระอะไรเลย 
สู้คนซึ่งมีสติวันเดียว ท่านใช้คำว่าหนึ่งราตรี 
มีชีวิตที่ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะอยู่หนึ่งราตรีหนึ่งคืน 
ยังมีประโยชน์มากกว่าคนอายุ 100 ปี ที่ไม่เคยภาวนา 
ท่านบอกอย่างนี้ ฉะนั้นตัวเวลาไม่ใช่ตัวสำคัญว่าภาวนากี่ปี 
ตัวสำคัญก็คือเรามีสติแค่ไหน 
เห็นไหมหลวงพ่อทำงานแต่ว่าเราปฏิบัติธรรมทั้งวันเลย 
แทรกตอนไหนมีโอกาส

พระพุทธเจ้าไม่เคยสอนว่าทำให้น้อยเจริญให้น้อย 
ไม่เคยสอนเลย มีแต่บอกทำให้มากเจริญให้มาก 
ไปเอาบทเรียนที่หลวงพ่อเล่าให้ฟังไปทำ 
ปฏิบัติตั้งแต่ตื่นจนหลับ 
ยกเว้นเวลาที่ทำงานที่ต้องคิดเท่านั้นล่ะ 
ถ้าทำได้ แล้วมันจะไม่ได้ดีมันเป็นไปไม่ได้เลย 
ทำเหตุที่ถูกต้อง ต้องถูกด้วย 
ไม่ใช่ขยันภาวนาแต่ภาวนาผิด 
เรียนที่หลวงพ่อบอก หัดเจริญสติไป 
มีศีล มีสติ มีสมาธิ มีปัญญาไป"

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
2 พฤศจิกายน 2568

อยากได้ของดีก็ต้องลงทุน :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 2 พ.ย. 2568

"ทำกรรมฐานในรูปแบบ 
แล้วคอยรู้ทันจิตตัวเองไว้ 2 อย่าง 
จิตลืมกรรมฐาน กับจิตเพ่งกรรมฐาน 
ถ้าได้ 2 ตัวนี้แล้ว มันจะตัดเข้าไปสู่จิตตานุปัสสนา 
สู่ธัมมานุปัสสนาได้อย่างรวดเร็ว 
ถ้าดูตัวนี้ไม่ได้ จิตไปเพ่งก็ไม่รู้ 
จิตไปคิดก็ไม่รู้ ดูกายไป ดูกายไปเรื่อยๆ 
หรือมีเวทนาในกาย มีเวทนาในใจ มีกุศลอกุศลในใจ 
ก็ค่อยๆ ค่อยเรียนไปตามลำดับไป 
สุดท้ายมันก็เข้ามาที่จิต 
ครูบาอาจารย์ถึงสอน 
ได้จิตก็ได้ธรรมะ ไม่ได้จิตก็ไม่ได้ธรรมะ 
เห็นจิตคือเห็นธรรม ไม่เห็นจิตก็ไม่เห็นธรรม 

ฉะนั้นอย่างเราเห็นกาย เห็นเวทนา เห็นเจตสิก 
ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา 
ได้ธรรมะหรือยัง ยัง ยังไม่ถึงจิต 
ต้องเห็นจิตไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา 
ไม่ใช่ตัวเราของเรา อันนั้นล่ะได้ธรรมะแล้ว"

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
8 พฤศจิกายน 2568

ไม่เห็นจิตก็ไม่เห็นธรรม :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 8 พ.ย. 2568

"อย่างเรานั่งสมาธิหรือเราเดินจงกรม 
จิตเราหนีไปจากกรรมฐานให้รู้ทัน  
จิตไปเพ่งอารมณ์กรรมฐานให้รู้ทัน ตรงนี้สำคัญ 
ทีแรกก็นานๆ กว่าจะรู้ ฝึกไปเรื่อยๆ 
ต่อไปจิตหนีไปคิดเรื่องอื่นปุ๊บรู้ปั๊บเลย 
ไม่ได้เจตนาจะรู้ มันรู้เอง ทำไมมันรู้ได้เอง 
เพราะจิตมันจำสภาวะที่หลงได้แม่นยำ 
การจำสภาวะได้อย่างแม่นยำเรียกว่ามีถิรสัญญา 
ถิรสัญญาเป็นเหตุใกล้ให้เกิดสติ 
จิตมันจำสภาวะความหลงได้แม่น 
สติจะเกิดเอง ไม่ต้องเจตนาเกิด 
สติที่เจตนาเกิดมันเป็นสติที่มีกำลังอ่อน 
ไม่ได้แข็งแรงพอที่จะเดินปัญญา"

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
9 พฤศจิกายน 2568

ถิรสัญญาเป็นเหตุใกล้ให้เกิดสติ :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 9 พ.ย. 2568

"ทำอย่างไรจิตเราจะยอมรับความจริงคือยอมรับธรรมะได้ 
ธรรมะคือตัวสัจธรรมคือตัวความจริง มี 2 ส่วน 
สัจธรรมที่อยู่กับโลกกับสัจธรรมที่อยู่เหนือโลก 
สัจธรรมที่อยู่กับโลกก็คือ
สิ่งทั้งหลายทั้งปวงที่มีเหตุมันก็จะเกิดเมื่อหมดเหตุมันก็ดับ 
มันไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาของเรา 
ธรรมะที่เหนือโลกก็คือไม่มีเหตุ 
เพราะฉะนั้นไม่มีเกิดไม่มีดับ 
มีสิ่งเดียวนั่นคือพระนิพพาน

ทีนี้ก่อนที่เราจะไปถึงนิพพาน 
เราต้องเข้าใจธรรมะประจำโลกก่อน 
จนใจมันเบื่อหน่ายคลายออกจากโลก เราถึงจะพ้นโลกได้ 
พ้นโลกก็คืออยู่เหนือโลกหรือคำว่า “โลกุตตระ” นั่นเอง 
ฉะนั้นเราจะไปสู่โลกตตุระจะไปสัมผัสพระนิพพานได้ 
เราต้องเข้าใจโลกให้แจ่มแจ้ง 
เราสังเกตตั้งแต่ของภายนอกจริงหรือไม่จริง 
มีลาภก็ต้องเสียไป ได้มาก็ต้องเสียไป 
ทำงานได้เงินมาใช่ไหม ก็ต้องกินต้องใช้ ก็หมดไปสิ้นไป 
หรือชีวิตร่างกายเราทุกวันหมดไปสิ้นไปทุกวันๆ 
ที่จริงถ้าดูละเอียดเข้าไปหมดไปสิ้นไปทุกลมหายใจเข้าออก 
หายใจเข้าทีหนึ่งชีวิตเราก็สั้นลงทีหนึ่ง 
หายใจออกทีหนึ่งชีวิตเราก็สั้นลงทีหนึ่ง 
ถ้าเราเห็นความจริงได้ จิตมันยอมรับความจริง 
จิตมันเข้าใจธรรมะแล้วมันจะไม่ทุกข์"

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
แสดงธรรม ณ บ้านจิตสบาย
16 พฤศจิกายน 2568

วิธียอมรับความจริง :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 16 พ.ย. 2568

"นั่งฟังเทศน์ที่หลวงพ่อเทศน์ แล้วจิตมันจะมีสมาธิขึ้นมา 
มันตั้งมั่นขึ้นมา จิตที่มันตั้งอย่างนี้ 
มันไม่เหมือนที่เราไปนั่งสมาธิมั่วซั่วกัน นั่งแล้วเคร่งเครียด 
อย่างตอนที่ฟังหลวงพ่อเทศน์ มันไม่ได้เครียด 
มันมีสมาธิอีกชนิดหนึ่งขึ้นมา 
คือสมาธิที่เราไม่ได้เพ่ง ไม่ได้จ้อง ไม่ได้บังคับ ไม่ได้เจตนาให้เกิด 
ถ้าไปทำสมาธิชนิดเพ่งจ้อง มันพัฒนาไม่ได้ ติดอยู่ตรงนั้น 
จำรสชาติสมาธิที่เกิดจากการฟังที่หลวงพ่อเทศน์นี้ 
จำรสชาติตัวนี้ไว้ เห็นไหม 
จิตเราอยู่กับตัวเอง จิตเรามีพลัง 
โดยที่เราไม่ได้ไปเพ่ง ไปจ้อง ไม่ได้ไปบังคับ 
ถ้าเริ่มต้นก็เริ่มบังคับกาย บังคับใจ อันนั้นเริ่มต้นก็ผิดแล้ว 
แค่เราตั้งใจฟังธรรม จิตของเราก็เกิดสมาธิแล้ว 

เมื่อจิตเรามีสมาธิมากพอ เราก็ดูไป 
ร่างกายมันนั่งอยู่ ร่างกายมันหายใจอยู่ 
เราจะแค่ดู ไม่ได้เพ่ง ไม่ได้จ้อง 
ถ้าเริ่มต้นบอกไปดูลมหายใจ ก็ไปเพ่งลม ไปดูท้องก็เพ่งท้อง 
แต่ที่หลวงพ่อพาทำวันนี้ เราไม่ได้เริ่มจากการเพ่งจ้อง 
เรามีสมาธิที่เกิดจากการฟังธรรม 
สมาธิตัวนี้เราไม่ได้เจตนา ไม่ได้เพ่ง ไม่ได้จ้อง ไม่เคร่งเครียด"

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
22 พฤศจิกายน 2568

หลวงปู่พาปฏิบัติ :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 22 พ.ย. 2568

ฝึกความเคยชินที่จะรู้สึกตัว :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 23 พ.ย. 2568

"เราอย่านึกว่าเรื่องทานเป็นเรื่องเล็ก 
สังเกตไหมว่าชาติสุดท้ายของพระโพธิสัตว์คือมาทำทาน 
พระเวสสันดรทำทาน เสียสละยอมเหนื่อยทุกอย่าง 
ยอมลำบากทุกอย่างเพื่อประโยชน์ของคนอื่น 
ฉะนั้นพวกเราถ้าทำงานอาสาสมัคร 
สวมหัวใจอย่างพระเวสสันดรไว้ 
ทำไม่ใช่เพื่อเอาเข้าตัว ทำเพื่อส่วนรวมเพื่อคนอื่นเพื่อสัตว์อื่น 
สิ่งที่ได้ตอบมามหาศาล คือพอลดละความเห็นแก่ตัวได้มาก 
เวลาเราภาวนาที่จะล้างกิเลสนั้น ก็ไม่ต้องล้างเยอะ 
คนเห็นแก่ตัวภาวนายาก 
ภาวนาไม่ได้เพราะตัวตนของมันใหญ่เหลือเกิน 
ในขณะที่คนที่เสียสละ ทำอย่างโน้นอย่างนี้เสียสละ 
วิธีเสียสละทำได้เยอะแยะไป 
อย่างไปบริจาคโลหิตก็เสียสละ ได้บุญเยอะ 
บริจาคอวัยวะร่างกายได้บุญมากกว่า 
ทำทานที่ใช้เงินใช้วัตถุ ทำได้ก็ทำ

หลวงปู่ดุลย์ท่านเคยสอนว่า
ความดีทั้งหลายมีโอกาสทำก็ให้ทำ 
ถ้าโอกาสผ่านไปแล้ว ก็อยู่เฉยๆ ภาวนาไป 
ท่านก็สอนอย่างนี้ ฉะนั้นพอเข้าใจ ที่เรามาช่วยกันทำงาน 
จุดสำคัญเพื่อลดละกิเลส นี่คือประโยชน์ของตน 
เพื่อช่วยเหลือสืบทอดศาสนา 
ให้ความร่มเย็นกับคนซึ่งเร่าร้อนยากลำบากเป็นประโยชน์ของผู้อื่น 
ประโยชน์ของเราคือเราได้พัฒนาใจของเรา 
สุดท้ายเราจะไปสู่ประโยชน์สูงสุดคือพระนิพพาน"

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
1 ธันวาคม 2568

เรื่องทานไม่ใช่เรื่องเล็ก :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 1 ธ.ค. 2568

"พยายามทำให้ครบ เป็นฆราวาส ทาน ศีล ภาวนา 
หลวงพ่อยังทำเลย ทาน ศีล ภาวนา ทำครบ 
พวกเราให้เงินหลวงพ่อมา มันเกินจะใช้ ไม่ได้ใช้อะไร
บางทีก็เอาไปให้โรงพยาบาลให้อะไร 
ไม่ต้องเอาเงินมาให้หรอก ต้องหาโรงพยาบาลแจก 
คนด่าหลวงพ่อเยอะ โดยเฉพาะยุคก่อน คนไม่เข้าใจ 
หลวงพ่อก็อภัย ไม่ว่า อยากด่าก็ด่าไป 
นี่ก็คือทาน เรียกอภัยทาน 
หลวงพ่อสอนธรรมะทุกวันๆ นี่คือธรรมทาน
ฉะนั้นพระก็ทำทานได้ ทำทาน ศีลต้องรักษาอยู่แล้ว 
ถ้าไม่รักษาศีล สมาธิมันจะเสื่อม 
หรือถ้าเรามีสติรักษาจิตเราได้ ศีลเราจะดีอัตโนมัติ 
ต้องพยายามฝึกตัวเอง 
ให้ศีล สมาธิ ปัญญา อัตโนมัติเกิดขึ้นจนได้ 
วันนี้ยังไม่อัตโนมัติ ก็อดทน ฝึกไป 
ศีลอัตโนมัติเกิดจากสติรู้เท่าทันจิตของเรา 
กิเลสเข้ามาในใจเรา เรารู้ทัน 
กิเลสครอบงำใจไม่ได้ เราไม่ผิดศีลหรอก 
คนทำผิดศีล เพราะถูกกิเลสครอบงำ"

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
5 ธันวาคม 2568

ทาน ศีล ภาวนา ทำให้ครบ :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 5 ธ.ค. 2568

[คลิปสั้น] ไตรลักษณ์ของธาตุ หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 29 พ.ย.68 (681129)

[คลิปสั้น] รู้ทุกข์ไม่ได้ก็รู้ธรรมไม่ได้ หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 30 พ.ย.68 (681130)

[คลิปสั้น] ปฏิบัติด้วยโลภะไม่ได้ผล หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 30 พ.ย.68 (681130)

"คำสอนแรกของหลวงปู่ดูลย์ในขั้นเบื้องต้นเลย
“อย่าส่งจิตออกนอก” ก็คือมีสติรู้ทันเวลาจิตออกนอก 
ถ้าเรามีสติรู้ทันจิตที่ออกนอก 
จิตที่ออกนอกจะดับ จิตที่ตั้งมั่นจะเกิด 
เพราะฉะนั้นสิ่งที่จะได้มา จากการที่จิตไม่ออกนอกก็คือจิตตั้งมั่น 
เมื่อจิตเราตั้งมั่นแล้วหลวงปู่ดูลย์ก็สอนต่อไปอีก 
“จงทำญาณเห็นจิตให้เหมือนตาเห็นรูป”  
ญาณคือปัญญา มีปัญญาเห็นจิตเหมือนตาเห็นรูป 
เวลาที่ตาเราเห็นรูป ถ้าเรามีตา เรามีรูป เรามีแสงสว่าง 
มีความสนใจที่จะรู้รูป จิตมันก็หยั่งลงไปรู้รูป 
จิตก็ไปเกิดที่ตา เวลาที่ตาเราเห็นรูป เราไม่ได้เจตนา 
เวลาที่ตาเห็นรูป ตาไม่ได้เลือกอารมณ์ 
ตัวที่ทำให้เราเห็นดีบ้าง ไม่ดีบ้าง คือวิบาก กุศลวิบากส่งผลมา
ฉะนั้นเวลาที่ตาเราเห็นรูป เราไม่ได้เลือกรูป 
เราไม่ได้เลือกว่าจะรู้รูปอะไร มันรู้ของมันเอง 
“ทำญาณเห็นจิตเหมือนตาเห็นรูป” 
ก็คือมีอารมณ์อะไรทางจิตเกิดขึ้นก็รู้อันนั้น ไม่เลือกอารมณ์"

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 
วัดสวนสันติธรรม
6 ธันวาคม 2568 (ช่วงเช้า)

สิ่งที่หลวงปู่ดูลย์สอน :: หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช 6 ธ.ค. 2568 (ช่วงเช้า)

มีสติ รู้กาย รู้ใจ ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง

หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช

Pinned to spotlight

Popular tracks