Ton is als voormalig kok trots op de gekweekte groentes uit zijn tuin. Na zijn jaren als raadslid is hij zeven jaar wethouder geweest van de gemeente West Maas en Waal. Tuinieren, bierbrouwen en NEC zijn mooie hobby's, maar er gaat niets boven de muziek van Queen.                                                          
Henk van Elk heeft het over moike en meuk.
Rinie sluit af met het gedicht

1. De Maos en Waolse Praotcast. Aflevering 1. Ton de Vree | Dreumel

Gerard of liever Grad is geboren in Horssen en woont in Puiflijk. Als 16 jarige knaap speelde hij al toneel in Horssen. Hij bespeelt de bekkens bij De Knaoiers en presenteerde in het dialect bij de plaatselijke radiopiraat ‘Grad en Piet met het Hollandse lied’. Gerard vult zijn pensioendagen als opa, klusser en bloemen-bezorger.  Als hulpsinterklaas is hij na 24 jaar nog steeds niet met pensioen.
Henk van Elk ontleedt het woord keuje. Rinie sluit de praotcast in sfeer van af met het gedicht ‘Pekskesavond’. 

2. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering 2. Gerard de Graaf

Ondernemer en muziekliefhebber Ben van Ooijen houdt van werken en wil de mensen graag vermaken. Hij is openhartig over de ontwikkelingen van zijn bedrijf in het afgelopen jaar. Ben vertelt over de relatie met dorpshuis de Schuur in Appeltern en heeft een verrassende voorkeur voor een bepaald tijdschrift. Henk van Elk bespreekt de  woorden ‘moike’, ‘moikerd’ en 'meuk’. Rinie van Haren sluit in sfeer af met het gedicht ‘Liefde vur muziek’.

3. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering 3. Ben van Ooijen

De 93-jarige Lard van de Weerden uit Afferden loopt bijna zijn gehele leven al op klompen. Hij kan er zelfs mee dansen en moet ervoor oefenen als hij op schoenen moet lopen. Lard zegt dat hij niet van 'nei-modus-gedoe' houdt. Toch heeft hij op latere leeftijd nog verkering gekregen met een Belgische mevrouw. Van zijn naaste Boeddhistische buren heeft Lard zelfs leren mediteren. Henk van Elk bespreekt de woorden 'hooi en strooi' en Rinie van Haren sluit af met het gedicht 'Lang getrouwd'.

4. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering  4.  Lard v.d. Weerden

De geboren en getogen Beneden-Leeuwense Ina Cornelissen houdt zowel van Oeral als van De Leste Mert. Ze smikkelt van de erwtensoep, maar nog meer van het toetje wat daarna volgt: rijstepap volgens haar moeders recept. Haar ‘vierde kindje’ Het Toverbaltheater werd ‘geboren’ toen ze ervaarde hoe er in instituten omgegaan werd met mensen met een beperking. Het Toverbaltheater staat voor creativiteit en denken in mogelijkheden. De pareltjes zijn de medewerkers die na een lange tijd, vol trots en met het hoofd omhoog staan te zingen. 
Henk van Elk legt de woorden ‘schuurdeur’ en ‘moele’ uit.
Rinie van Haren sluit met het prachtige Maos en Waolse gedicht ‘Bijnamen’ deze vijfde proatcast af.


5. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering  5.  Ina Cornelissen

Met trotse bescheidenheid vertelt de in Deest aan de dijk geboren en getogen Hans van Gelder over zijn werkzame leven. Verantwoordelijkheid en het opstropen van de mouwen werd Hans met de paplepel ingegoten. Als middelste uit een gezin met zowel een kruidenierswinkel, een vader als bakker én een taxibedrijf, moest de achtjarige ‘Hansje’ al volop mee in het bedrijf. Zin of geen zin…’ge moes wel, zo ging dae vroeger’. Als veertienjarige ging Hans aan de slag op de door zijn overgrootvader opgerichte scheepswerf. Op zijn twintigste was hij voorbestemd om in de oliehandel van oom Piet te gaan werken. Allerlei brandstoffen werden bezorgd door geheel Nederland. September ’87 staat in zijn geheugen gegrift vanwege het ongeluk met de LPG wagen. Het kordaat en heldhaftig optreden van Hans heeft een ramp voorkomen. Hans geniet samen met zijn Joke van het pensioen. Daarnaast werkt Hans alweer 14 ½ jaar in nog steeds een beetje ‘zijn’ bedrijf GVG oliehandel van Hans’ achterneven in Nijmegen-West.
Henk van Elk legt de woorden ‘schuperd’ en ‘schuup’ uit. Rinie van Haren sluit deze zesde praotcast af met een bij dit seizoen passend Maos en Waolse gedicht: ‘Kersen pikken’.

6. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering 6.  Hans Van Gelder

Adrie is er 'grôts' op zowel een Alphenaar als Ajax fan te zijn. Als puber werd hij van de mavo gestuurd en moest iets bedenken om de kost te kunnen gaan verdienen. Het werk en de hobby van zijn vader inspireerde hem om de eerste koe te kopen en te gaan boeren als melkveehouder. Sinds enkele jaren heeft hij een verassende carrière switch gemaakt naar akkerbouwer. De 70 melkkoeien zijn verkocht en hebben plaats gemaakt voor 40 bunder akkerbouwland. Het heeft Adrie meer vrijheid in de weekenden gegeven voor bijvoorbeeld een  fietsuitstapje met zijn vrouw. ‘Ael klinkt dè wel ouwe miensèchtig’.                               
Henk van Elk bespreekt de levensfase en de verschillende benamingen van een koe.
De Praotcast wordt door Rinie van Haaren afgesloten met het gedicht ‘Geen bereik’ over een niet beantwoorde liefde….geen hand vol maar een land vol.

7. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering  7. Adri Stensen

Jan vindt kiezen niet eenvoudig. Hoewel aan de Waolkant geboren, houdt hij toch het meest van Bergharen. Het dorp waar hij woont en waar zijn transportbedrijf gevestigd is. Het ondernemerschap stroomde al vroeg door zijn bloed. Als 14-jarige kocht Jan een Daf waarin hij stiekem rondreed. Een vrachtwagen waarmee op Turkswèrd was gereden werd later ‘gerolen’ met een kleurentelevisie.
Door zelf de banden van de vrachtwagens te verwisselen deed Jan niet alleen aan krachtsport, maar hield hij ook ‘een mooi centje in de tès’. Zijn zoon Kees wist hij ooit ‘um te kopen’. Hij schonk de jongen een nieuwe Gibson gitaar, waardoor Kees afzag van zijn idee om een piercing te laten zetten.
Jan is verknocht aan zijn twee hobby’s muziek en oldtimers.
Op z’n Maos en Waols kun je elkaar op verschillende manieren ‘aonsprèke’. Henk van Elk laat er een aantal de revue passeren. Rinie van Haren sluit de proatcast af met een bij de herfst passend gedicht: Mais kneuzen.

8. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering  8. Jan Lewiszong

De Dreumelse Berdien kan niet anders ‘aes Maos en Waols praoten’. Iedereen om haar heen ‘praote plaet’. Ze houdt van tuinieren, honden, fotograferen en op vakantie gaan. Als haar gevraagd wordt om bij het onderdeel ‘De Maos en Waolse Peilschaol’ een keuze te maken tussen de t.v. programma’s ‘De natte neuzenshow’ en ’We zijn er bijna’, vindt ze dat lastig. Berdien heeft nu een Duitse Staander, maar heeft ook jarenlang met Weimaraners jachthonden meegedaan aan jachttrainingen en wedstrijden. Ze gaat ook erg graag met de caravan op vakantie. ‘Dae hoef nie heel wijd weg te zijn’. Thuis op de plaets in ’t zelf opgeknapte ouderlijk huis met de grote tuin is ‘t ok heerlijk’. 
Henk van Elk laat weer een aantal Maos en Waolse woorden zoals, vrammes, slumke en slom de revue passeren. Rinie van Haaren eindigt het bij deze maand passende gedicht over de Leste Mert met: ‘Hij hè mi ael dae vocht, mi zunne stomme kop, z’n eige koei terug gekocht’.

9. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering  9. Berdien Derks

Kees Konings: een Maos en Waoler pur sang. Bij deze pensionado stroomt het dialect, het organiseren en de muziek door zijn aderen. De actiegroep Jeugdbelangen, jeugdwerk op de camping, jeugddisco, 15 jaar discjockey bij De Stoep, bestuurslid bij de visclub………het hoort allemaal bij Kees. Het dialect van zijn geboortegrond, een Zillertaler accordeon en een tuba creëren de sfeer van verbinding  bij jong en oud. Dat heeft Kees ervaren tijdens zijn vele optredens met de groep Bloak. ' ’n Mooie tèd gewist’. 
Kees vindt het jammer dat we in onze streek niet wat trotser zijn op het dialect. Hij onderstreept dit met een zelf geschreven gedicht.
Henk van Elk bespreekt de verschillende betekenissen van donderen, gedonder en ‘donderstraol’. Rinie van Haren sluit de laatste editie van 2024 af met ' ‘k Wit ’t soms nie’…….een melancholisch gedicht over dementie. 

10. De Maos en Waolse Praotcast. Aflevering 10. Kees Konings

Ria is samen met haar zussen opgegroeid aan de ‘Boebeltjesdijk’ onder de rook van steenfabriek Vogelenzangh, de pannenfabriek en de werf. Het was een prachtig  ‘speulterrein vur alle Deestse keinder’. Ria vertelt in een aanstekelijke spraakwaterval, gepassioneerd over haar vader en herinneringen uit de jeugd. Er werden vroeger zelf gekleide knikkers, vliegers en ‘ ’n swiepke gemakt’. Ze hielp ook haar vader mee op ‘d’n oven’ en op ’t laend’. ‘Kullekus maeke in de grond’. De gezegdes van haar vader zijn prachtige wijsheden die Ria meegenomen heeft in haar eigen leven. 
Henk van Elk bespreekt de verschillende betekenissen van ‘d’n wieg, ’t loperek, d’r eentje kiepen en ’n ongedupte’. Rinie van Haren sluit deze aflevering af met het gedicht ‘Jeugdsentiment’.  

11. De Maos en Waolse Praotcast. Aflevering 11. Ria van der Velden

De inmiddels  82-jarige Winssenaar Herman Voet is nog volop in de running rondom de ouderlijke boerderij in d’n Hoek. Herman heeft nu nog een aantal schapen ‘um ’t gras kaol te houwe’ en 35 stuks blond vee. Daarnaast onderhoudt hij zijn rijkelijk gevulde groentetuin. Zijn kennis en ervaring over het boerenleven is zeer ruim. Herman houdt zich verder bezig met de beurskoersen en volgt al vanaf zijn kindertijd het wel en wee in de wereld én de politiek. ‘’t Is belangrijk um te weten wie wah wil mit oe. Ge zou eigenluk ’n klein exame motte doen aes ge gôt stemme.’ 
Henk van Elk bespreekt de verschillende betekenissen van ‘de zog, de keujesbogerd en brevieren.’ Rinie van Haren sluit de Praotcast af met het gedicht ‘Kom mar nie mer achterum.’

12. De Maos en Waolse Praotcast. Aflevering 12.  Herman Voet

Piet de Weijert geboren in Boven-Leeuwen en zoon van ‘Théke de Koning’, woont al bijna 40 jaar in het historische stadje Batenburg. In zijn werkzame leven is hij na een aantal jaren als elektricien op de vrachtwagen gekomen…van bier tot in de olie! Piet kan nauwelijks ‘nee’ zeggen én zeer moeilijk stilzitten. Deze ‘gaven’ zorgen ervoor dat menige Batenburgse vereniging een beroep op Piet heeft gedaan. Bij carnavalsvereniging De Stadspompers is Piet bekend als voorzitter, Prins Carnaval, lid van de Heikrekels en het duo Has en Peer. Deze spraakzame Batenburger houdt van de gezelligheid rondom de Maas, waar hij ook graag in goed gezelschap met zijn eigen bootje vaart.
Henk van Elk laat in een sappig verhaaltje de woorden ‘striemelen' en 'd’n ulger’ voorbij komen. Rinie van Haren sluit de Praotcast af met het carnavalsgedicht ‘Van de Prins gin kwaod’.


13. De Maos en Waolse Praotcast. Aflevering 13.  Piet de Weijert

'Aes de boijemtemperatuur stijgt, daen stijgt mijne temperatuur vaen binne ok. Daen gee ’t gebeure’. Wamelnaar in hart en nieren Piet van Zwolgen beter bekend als Piet Prei, is zeer verknocht aan zijn vrouw en kinderen, ’z’n durp’, tuinieren, carnaval en links of rechts gezellig ‘buurte mi iedereen’.
Het tuindersleven is van jongs af aan de rode draad in Piets leven. Een tuinderij in Brabant, dertig jaar een eigen bedrijf en nu wederom lekker werkend in de Brabantse buitenlucht met prei, spinazie en rucola.
Vakantie komt niet voor in Piets woordenboek. 'Vakantie dè is de moiste tèd um op ’t laend te zijn. Wa ge teult, daor motte vur zurge'. 
Henk van Elk is volop in de Paasstemming met de verbinding van het gezegde ‘Hoe de haoze lope’ met de woorden ‘schoeks’ en ‘gelp’. Rinie van Haren sluit de Praotcast in lentesfeer af met het gedicht ‘ ’t Vurjaor’.


14. De Maos en Waolse Praotcast. Aflevering 14. Piet van Zwolgen | Wamel

Hein van Kastel stapt vanuit zijn tuin zo de dijk in Lauwe op en geniet in die omgeving van zijn vogeltjes en ‘de kiepe’. ‘Daor worde rustig vaen’. Hein heeft met veel met veel liefde getimmerd maar geniet na een omscholing van het gestructureerde leven als buschauffeur. Je zou niet verwachten dat dit leven past bij een veertigjarige carrière als rockdrummer. Hein speelt vanaf zijn twaalfde in verschillende bands. Het heeft hem gebracht in binnen- en buitenland. Er was zelfs ‘een lintje’ met Herman Brood.  Naast water, lucht en voeding  beschouwt Hein cultuur in de meest brede zin als een belangrijk levenselement.   Henk van Elk legt via ‘sneiken’ en ‘sneakers’ de relatie uit tussen de Maos en Waolse en Engels taal. Beiden hebben in ieder geval ‘reignestels’. Rinie van Haren sluit in verband met moederdag de Praotcast af met een hulde aan alle moeders.

15. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering 15. Hein van Kastel | Beneden-Leeuwen

‘Aes ons pap vroeger ‘n spekker nodig hai, daen pakte ie ‘n krom spekkertje en daen ha tie ‘n aambeeldje en sloeg ie de spekker recht.’ Eén van de mooie voor-beelden die Geert Hendriks uit Ewijk vanuit zijn opvoeding aanhaalt. Ze hebben hem gevormd zowel in zijn dagelijks doen en laten, als in zijn werkzame leven waarin hij verschillende sociale functies binnen de publieke sector heeft bekleed. In samenwerking met diverse partners heeft Geert vooral gekeken naar de mogelijkheden om binnen het budget  naar nieuwe wegen te zoeken. Die nieuwe wegen waren vaak te vinden in de soms ‘ouderwetse’ duurzaamheids-filosofie. Binnen het zorgdomein van de gemeente werd vooral gehandeld vanuit de gedachte als zou het je eigen familie kunnen zijn.  Taolkenner Henk van Elk behandelt de woorden 'kloster' en 'keujes'. Rinie van Haren is geïnspireerd door een ‘kleine kringloopwinkel’ en sluit de Proatcast af met het gedicht ‘Taofellaoi’.  

16. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering 16. Geert Hendriks | Ewijk

Een ongeluk en een video over de Wim Hof methode zorgden voor een zelf gekozen ommekeer in zijn leven. Tijdens een fietstocht ging Koen doelgericht op zoek naar zijn eigen grenzen. Waar de meeste mensen een reis goed voorbereiden, startte Koen in 2023 met vier boterhammen, 50 euro en een Marktplaatsfiets  onvoorbereid een reis naar Lissabon. De reden voor de fietstocht was om moeilijke situaties en angsten aan te gaan en daarin jezelf te leren, tóch positief en sterk te blijven. ‘t Moes nie te mèkkeluk worre.’ Makkelijk werd het zeker niet. 'Aes ge tusse de ore opgift daen gift oe lichaam ‘t ok op.’ De reis heeft hem veel gebracht. Het niet uitgegeven en ingelijste briefje van vijftig euro neemt Koen mee naar lezingen om anderen te inspireren. Taolkenner Henk van Elk vertelt wetenswaardigheden over ‘de Nije Weg’. Rinie van Haren houdt met het gedicht ‘Trui-j’ een pleidooi om niemand te veroordelen op zijn uiterlijk. Deze en alle voorgaande afleveringen zijn te beluisteren - aes gè tèd hèt - via Spotify, SoundCloud en op de website van ‘De Maos en Waolse Proatcast’: https://maos-en-waolse-praotcast.jimdosite.com

17. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering 17. Koen Hol | Afferden

Wim Bolk is al decennialang een vertrouwd gezicht in Boven-Leeuwen en bij voetbalclub DSZ. Als voormalig keeper, grensrechter en alleskunner binnen de club is hij bekend bij velen. In 1981 reed hij mee in een indrukwekkend hulptransport naar Polen, wat leidde tot blijvende contacten met het land. Via een rol als hulppiet  belandde Wim ‘in ’t Sinterklaosspul’. Twaalf jaar lang vertolkte hij de rol van Sinterklaas in Boven-Eind, met onvergetelijke huisbezoeken. Na zijn werk bij Van Gend & Loos belandde hij via Playmobil zelfs in de wereld van het inrichten van etalages. Tegenwoordig geniet hij van biljarten en het dagelijkse leven thuis, “gewoon lekker mi mekaor”. Daarnaast hoor je taolkenner Henk van Elk met sappige woorden in relatie tot het vroegere Huis te Druten én het ontroerende gedicht ‘De Schort vaen ons Oma’ van Rinie van Haren.

18. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering 18. Wim Bolk | Boven-Leeuwen

Te gast is Dayenne van de Geijn uit Horssen: kleuterjuf, dramadocent en theatermaker in hart en nieren. Ze vertelt vol passie over haar werk met kleuters en haar liefde voor toneel, muziek en dans. Dayenne speelde o.a. koningin Wilhelmina bij Plaet Gespeuld en regisseert nu groepen als Vios, De Megense Komedie en De Bewaorsmiense. Haar lijfspreuk “Spuug ze in de bek” moedigt spelers aan om te durven stralen. Ook deelt ze haar bijzondere familieverhaal: haar oma kwam in 1920 als Oostenrijks pleegkind naar Horssen. Verder in de aflevering: taolkenner Henk van Elk over de Maoswerken en een gedicht van Rinie van Haren over ‘D’n urste schôldag’ . Beluister deze en eerdere afleveringen via Spotify, SoundCloud of de website:maos-en-waolse-praotcast.jimdosite.com

19. De Maos en Waolse Praotcast. Aflevering 19. Dayenne v.d. Geijn - Horssen

Ria Peters uit Altforst groeide van vakantiehulp in de drankenhandel uit tot eigenaresse van twee zaken. Ze vertelt over de veranderde drankentrends, haar drukke leven als actief verenigingslid in Altforst, bijna oppas-oma en mantelzorger voor haar moeder. Hoogtepunten zijn haar rol als prinses met negen pages tijdens carnaval, de reuring in haar eigen dorp en haar trots dat haar kinderen dialect spreken.
De Praotcast wordt afgesloten door twee bekende dialectliefhebbers. Henk van Elk zet uiteen dat, ‘um genaoi van d’n hof te hebbe’ regenwater van groot belang is. In zijn gedicht ‘Gètje’ laat Rinie van Haren op verrassende wijze zien dat niet alleen de tandarts hiernaar op zoek gaat.

20. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering 20. Ria Peters - Altforst

Dit keer vertelt Bart van Heumen over zijn eeuwenoude ouderlijk huis tegenover kasteel Hernen, dat stormen, overstromingen en vele verbouwingen heeft doorstaan. Verder haalt hij herinneringen op over zijn ouders, de samenwerking tussen ‘Herre en Berghaore’, zijn streken op het werk en zijn passie voor o.a. tuinieren en schaatsen. Henk van Elk vertelt allerlei gedenkwaardigheden over De Leste Mert. Rinie van Haren draagt het hilarische gedicht ‘D’n Hemelport’ voor. Beluister deze en eerdere afleveringen via Spotify, SoundCloud of de website: maos-en-waolse-praotcast.jimdosite.com

21. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering 21. Bart van Heumen - Hernen

Koos v.d. Boogaard verloor zijn moeder toen hij twee was en groeide op bij twee tantes, tot zijn vader hem op zesjarige leeftijd weer in huis nam. Na een rumoerige jeugd - weggestuurd bij de tandarts, de ULO, de HBS, de militaire dienst én de nonnen in Veghel - vond Koos zijn roeping in het onderwijs. 35 Jaar lang gaf hij Nederlands en Communicatie. ‘Ik zaag daor wel ‘ns vaen die etterkes zitte, en daen doch ik: die ware nog nie half zô èrrig aes ik waar.’
Als trotse Alphenaar zette hij zich in voor zijn streek, richtte de PvdA mee op en organiseerde concerten in Druten. Tegenwoordig is hij met evenveel passie hobbyboer en fokt hij Zwartbles-schapen en springpaarden. Verder in deze aflevering: Henk van Elk over Klokkijken en Rinie van Haren met het gedicht Oud en Nij.
Beluister deze en eerdere afleveringen via Spotify, SoundCloud of de website: maos-en-waolse-praotcast.jimdosite.com


22. De Maos en Waolse Praotcast.  Aflevering 22. Koos van de Boogaard - Alphen

In deze aflevering schuift Cor van de Wert uit Dreumel aan, bekend van zijn inzet voor Tremele en zijn interesse voor het bewaore van de dorpsgeschiedenis. Cor vertelt over het project van de ruilverkaveling en de veranderingen in het Maos en Waolse dialect: vroeger kon je zo horen uit welk durp iemand kwam - nu is alles veel meer vermengd.
Daarnaast spreekt Cor over zijn grote hobby: muziek maken. Hij schrijft liedjes in het dialect en speelt in deze Praotcast live het humoristische nummer ‘Pustoor vaen Appeltère’, begeleid door gitaar en mondharmonica. Ook haalt hij verschillende avonturen op die hij beleefde tijdens zijn fietstochten.
Verder bespreekt Henk van Elk het woord ‘pesjonkele’ (met uitstapjes naar ‘blèkke zondag’ en ‘suisses’), en draagt Rinie van Haren het gedicht ‘Geluk’ voor dat eindigt met een mooie les om het nieuwe jaar mee te beginnen.

De Maos en Waolse Praotcast

Popular tracks