شعر

ای به سر زلف تو سودای من
وز غم هجران تو غوغای من
لعل لبت شهد مصفای من
عشق تو بگرفت سراپای من
من شده تو، آمده بر جای من
گرچه بسی رنج غمت برده‌ام
جام پیاپی ز بلا خورده‌ام
سوخته‌جانم اگر افسرده‌ام
زنده‌دلم گر چه ز غم مرده‌ام
چون لب تو هست مسیحای من
گنج منم، بانی مخزن تویی
سیم منم، حاجب معدن تویی
دانه منم صاحب خرمن تویی
هیکل من چیست اگر من تویی؟
گر تو منی، چیست هیولای من؟
من شدم از مهر تو چون ذره پست
وز قدح باده‌ی عشق تو مست
تا به سر زلف تو دادیم دست
تا تو منی، من شده‌ام خودپرست
سجده‌گه من شده اعضای من
دل اگر از توست، چرا خون کنی؟
ور ز تو نَبوَد ز چه مجنون کنی؟
دم به دم این سوز دل افزون کنی
تا خودیَم را همه بیرون کنی
جای کنی در دل شیدای من
آتش عشقت چو برافروخت دود
سوخت مرا مایه‌ی هر هست و بود
کفر و مسلمانیَم از دل زدود
تا به خم ابرویت آرم سجود
فرق نِه از کعبه کلیسای من
کِلک ازل تا که ورق زد رقم
گشت هم آغوش چو لوح و قلم
نآمده خلقی به وجود از عدم
بر تن آدم چو دمیدند دم
مِهر تو بُد در دل شیدای من
دست قضا چون گل آدم سرشت
مهر تو در مزرعه‌ی سینه کِشت
عشق تو گردید مرا سرنوشت
فارغم اکنون ز جحیم و بهشت
نیست به غیر از تو تمنای من
باقی‌ام از یاد خود و فانی‌ام
جرعه‌کش باده‌ی ربانی‌ام
سوخته‌ی وادی حیرانی‌ام
سالک صحرای پریشانی‌ام
تا چه رسد بر دل رسوای من
بر درِ دل تا اَرِنی گو شدم
جلوه‌کنان بر سر آن کو شدم
هر طرفی گرم هیاهو شدم
او همگی من شد و من او شدم
من دل و او گشت دلارای من
کعبه‌ی من خاک سر کوی تو
مشعله‌افروز جهان روی تو
سلسله‌ی جان خم گیسوی تو
قبله‌ی دل طاق دو ابروی تو
زلف تو در دَیر، چلیپای من
شیفته‌ی حضرت اعلی ‌ستم
عاشق دیدار دل‌آراستم
راهرو وادی سوداستم
از همه بگذشته تو را خواستم
پر شده از عشق تو اعضای من
تا کی و کی پندنیوشی کنم؟
چند نهان بُلبُله‌‌نوشی کنم؟
چند ز هجر تو خموشی کنم
پیش کسان زهدفروشی کنم
تا که شود راغب کالای من
خرقه و سجاده به دور افکنم
باده به مینای بلور افکنم
شعشعه در وادی طور افکنم
بام و در از عشق به شور افکنم
بر در میخانه بُوَد جای من
عشق، عَلَم کوفت به ویرانه‌ام
داد صلا بر در جانانه‌ام
باده‌ی حق ریخت به پیمانه‌ام
از خود و عالم همه بیگانه‌ام
حق طلبد همت والای من
ساقی میخانه‌ی بزم الست
ریخت به هر جام چو صهبا ز دست
ذره‌صفت شد همه ذرات پست
باده ز ما مست شد و گشت هست
از اثر نشئه‌ی صهبای من
عشق به هر لحظه ندا می‌کند
بر همه موجود صدا می‌کند
هر که هوای ره ما می‌کند
گر حذر از موج بلا می‌کند
پا ننهد بر لب دریای من
هندی نوبت زن بام توام
طایر سرگشته به دام توام
مرغ شباویز به دام توام
محو ز خود، زنده به نام توام
گشته ز من درد من و مای من


قرة‌العین



ای به سر زلف تو سودای من - صهبا مطلبی -شعر از طاهره قره العین

ویرانی
شعری از الیاس علوی

#محمد_حسينی
#محمدمهدی_کرمی

@ExistenceAnxiety

ویرانی. الیاس علوی.mp3

اوژن اورتن، با صدا و ترجمه ی محسن عمادی

«شعر، به یاد خاوران»، شعری است از محسن عمادی برای خاوران و برای آنهایی که زبانشان در ایستگاه‌های مرزی توقیف شده است. و نیز اولین شعر با صدای شاعر از چنین مجموعه‌یی که در منجنیق منتشر خواهیم کرد. 
شعر، به یاد خاوران 
۱ 
کلمات گورستان اشیایند 
صدای اسبی را که در این سطرها یورت می‌رود 
از کودکی‌ام نشنیده‌ام 
و خنده‌های تو در نوجوانی‌ام پوسیدند 
می‌نویسم 
انگار به زیارت اهل قبور می‌روم 
اگر تصادفن زمان مسیری معکوس طی کند 
پچ‌پچه‌های پدرم در گوش متن می‌پیچد 
و صدای گلوله 
خواب سطرها را بر هم می‌زند 
و شعر با موهای آشفته 
در اتاقی راه می‌رود 
که سال‌هاست پوسیده‌است 
کلمات روی نقشه‌ی محو خانه‌ای چیده‌شده‌اند 
این‌جا پنجره است 
پشت پنجره حیاط است 
کسی نمی‌داند که کدام کابوس شعری را بیدار می‌کند 
گاهی پنجره و نگاه دزدیده‌ی عروس همسایه را بر می‌دارد 
گاه تاب و دوچرخه را 
یا دیوار را با همه‌ی نقاشی‌های ارزان‌قیمتش 
آن‌قدر نگاهشان می‌کند 
تا زنده‌شوند 
و در فاصله‌ی دم و بازدم اشیای زنده 
به خواب می‌رود. 
۲ 
سال‌ها پیش پچ‌پچه‌های پدرم 
در خواب‌های متنی آواره شد 
و شعر سه هزار شمع روشن کرد 
سه هزار قایق کاغذی ساخت 
همه را به اقیانوس سپرد. 
حالا که من چمدان‌هایم را بسته‌ام 
و منتظر اولین قطاری‌ام که مرا برنگرداند 
شعر، سوار دوچرخه‌ایست 
سراسیمه و لرزان رکاب می‌زند 
بر دست‌اندازها، چاله‌های آب 
زنگ دری را می‌زند 
و به نجواها و هق‌هقی خیره می‌شود 
که می‌ترسند شنیده‌شوند 
در گوش متن نجواها آن‌قدر بلندند 
که سوت هیچ قطاری را نمی‌توان شنید 
من هنوز در ایستگاهم 
و شعر در خاوران 
مرده‌های چندین ساله را 
از نگاه نگهبانان دور می‌کند. 
۳ 
یک سال پیش 
شعر از شکاف سیم‌های خاردار می‌گذشت 
سربازان بر تپه‌های پستان‌هایت پاس می‌دادند 
لب‌های تو را می‌دزدید 
دست‌هایت را 
و تنت را از نو می‌آفرید 
امسال سربازان بر لبه‌ی هیچ پاس می‌دهند 
تنت، سرقت شده است. 
در ایستگاه 
نیمکتم را مرده‌ای اشغال کرده‌است 
که شعر نامش را نمی‌داند 
همانطور که نام تو را یاد نمی‌گیرد 
گلوله و خون گرم 
در سطرها رسوخ می‌کنند 
هیچ کاغذی خون را بند نمی‌آورد 
ایستگاه پر از مسافرانی‌است که مرده‌اند 
جوخه‌های آتش 
طناب‌های دار 
منتظر هیچ قطاری نیستند 
پچ‌پچه‌ی گورکنان 
زنگ سه هزار خانه را به صدا در می‌آورد. 
سه هزار دوچرخه 
در کوچه‌ها رها شده‌اند. 
۴ 
هیچ شعری روبروی جوخه‌ی آتش نایستاده است 
جوخه‌ی آتش هم نمی‌داند 
که کجای شعر را باید هدف بگیرد 
فقط قیمت آب و برق را بالا می‌برد 
نرخ اجاره و هزینه‌ی کفن و دفن را 
نمی‌توانم برای سه هزار مرده در ایستگاه سیگار بخرم 
اما می‌توانم همه‌ی آن‌ها را زنده کنم 
نمی‌خواهم شعر را وادار کنم 
آن‌ها را به گورستانی برگرداند 
که دیگر وجود ندارد 
فقط می‌خواهم به یادش بیاورم 
که دوچرخه‌های رهاشده پوسیده‌اند 
و صدای زنگ مکرر در را هیچ‌کس نخواهد شنید 
آن‌ها در ایستگاه خواهند ماند 
و اگر شعر بتواند از هر خواننده یک بلیط بگیرد 
آن‌ها را سوار اولین قطار یک‌طرفه می‌کند. 
در سرزمین من 
سه هزار مرده در ایستگاه طبیعی است 
سه هزار مرده در قطار طبیعی است. 
۵ 
در ایستگاه‌های مرزی 
زبان‌های ما را توقیف می‌کنند 
کلماتمان از مرز که رد می‌شوند می‌پوسند 
من دست‌هایت را بیرون ایستگاه رها کرده‌ام 
سوت قطار کلماتم را دستپاچه می‌کند 
کلمات همه‌ی کوپه‌ها را پر کرده‌اند 
کابوس‌های هزار ساله می‌بینند. 
کلمات من جوان‌اند 
سی‌ساله‌اند 
زیر این لباس زندانی اما 
لایه بر لایه 
بر خود انباشته‌اند. 
زرد، رنگ اولین کفش مدرسه‌ام نیست 
سرخ، رنگ قلک و 
آبی، رنگ اولین دوچرخه‌ام. 
کلمات با رنگ‌های پیرهنت بالغ شدند 
گله‌ی اسب‌های گریان بودند 
رنگین‌کمانی که از تن در می‌آوردی 
که در هوا قوس بر می‌داشت 
و روی گل و لای سقوط می‌کرد 
روی دستبند، تاریکی، فرمان آتش. 
۶ 
برای نان و شیر در این صف بلند نایستاده‌ام 
ایستاده‌ام تا زبانم را تحویل دهم 
همه چیز از مرز که رد می‌شود، سبک‌تر می‌شود 
ایستاده‌ام تا ترجمه شوم 
دوچرخه‌ای روی مرزهای من راه می‌رود 
بر دست‌اندازها، چاله‌های آب 
شعر به حروف ربط و اضافه خیره می‌شود 
در فاصله‌ی من و من 
من تا از بر یا من 
باران می‌بارد 
بر حروف ربط و اضافه 
بر نسبت‌ها. 
در باران 
من از تو دور می‌شوم 
و خاوران در فاصله‌ی من و تو 
وسیع می‌شود. 
۷ 
در زبان من 
هر وقت همه ناگهان سکوت می‌کنند 
یک پاسبان به دنیا می‌آید 
در زبان من 
بر ترک هر دوچرخه‌ی هراسان 
سه هزار کلمه‌ی مرده نشسته‌است 
در زبان من 
با پچ‌پچه اعتراف می‌کنند 
با نجوا سیاه می‌پوشند 
با سکوت 
دفن می‌شوند 
زبان من 
سکوت است 
چه کسی سکوت مرا ترجمه می‌کند 
من 
چطور از مرز رد شوم؟ 


شعر، به یاد خاوران. شعر و صدای محسن عمادی

 با دل غمزده ام می‌گویم: کاش می آمد، از این پنجره، من بانگ می دادمش از دور بیا با زنم عالیه میگفتم: زن! پدرم آمده در را بگشا

پدرم - شعر نیما - صدای احمدرضا احمدی - موسیقی فریبرز لاچینی

شعر ازمارک استرند
با ترجمه‌ای از محمدرضا فرزاد
با صدای خودم که اقیانوسی هستم به عمق یک بند انگشت!
موسیقی متن: دله یامان، با صدای زارا مگویان
(دله یامان، آهنگی ارمنی برای ابراز دلتنگی برای یار است. کومیتاس، کشیش و موسیقی‌دان ارمنی سال‌ها تلاش کرد تا موسیقی محلی و روستایی ارمنی را جمع‌آوری کند و این آهنگ هم محصول زحمات اوست. سرگذشت او مانند این آهنگ غمناک است. او از آنچه در سال ۱۹۱۵ در ترکیه عثمانی می‌گذشت نجات یافت اما مشاهده درد و رنج دیگران باعث شد تا سلامت روانی‌اش را از دست بدهد. منبع: سایت گوشه)

هیچ چیز جلو‌دارت نبود
نه لحظه‌های خوش. نه آرامش. نه دریای مواج.
تو مشغول مردنت بودی.
نه درختانی
که به زیرشان قدم می‌زدی، نه درختانی که سایه سارت بودند
نه پزشکی
که بیمت می‌داد، نه پزشک جوان سپید مویی که یک‌بار جانت را نجات داد.
تو مشغول مردنت بودی.
هیچ چیز جلودارت نبود. نه پسرت. نه دخترت
که غذایت می‌داد و از تو باز، بچه‌ای ساخته بود.
نه پسرت که خیال می‌کرد تا ابد زنده خواهی ماند.
نه بادی که گریبانت را می‌جنباند.
نه سکونی که زمین گیرت کرده بود.
نه کفش‌هات که سنگین‌تر می‌شدند.
نه چشم‌هات که به جلو نگاه نمی‌کردند.
هیچ چیز جلودارت نبود.
در اتاقت می‌نشستی و به شهر خیره می‌شدی و
مشغول مردنت بودی.
می‌رفتی سر کار و می‌گذاشتی سرما بخزد لای لباس‌هات.
می‌گذاشتی خون بتراود لای جوراب‌هات.
رنگ صورتت پرید.
صدایت دو رگه شد. بر عصایت یله می‌دادی.
و هیچ چیز جلودارت نبود.
نه دوستان‌ات که نصیحتت می‌کردند.
نه پسرت‌. نه دخترت که می‌دید نحیف و نحیف‌تر می‌شوی.
نه آه‌های خسته‌ات
نه شش‌هایت که آب انداخته بود.
نه آستین‌هایت که حامل درد دستهایت بود.
هیچ چیز جلو‌دارت نبود.
تو مشغول مردنت بودی.
وقتی که با بچه‌ها بازی می‌کردی، مشغول مردنت بودی.
وقتی می‌نشستی غذا بخوری
وقتی شب، خیس از اشک از خواب پا می‌شدی و زار می‌زدی
مشغول مردنت بودی.
و هیچ چیز جلودارت نبود.
نه گذشته.
نه آینده با هوای خوش‌اش.
نه منظره‌ی اتاقت‌، نه منظره‌ی حیاط گورستان.
نه شهر. نه این شهر زشت با عمارت‌های چوبی​اش​(سنگی‌اش)​.
نه شکست‌. نه توفیق.
هیچ کاری نمی‌کردی فقط مشغول مردنت بودی.
ساعت را به گوشت می‌چسباندی
حس می‌کردی داری می‌افتی.
بر تخت دراز می‌کشیدی.
دست به سینه می‌شدی و خواب دنیای بی‌ تو را می‌دیدی.
خواب فضای زیر درختان.
خواب فضای توی اتاق.
خواب فضایی که حالا از تو خالی‌ست.
و مشغول مردنت بودی.
و هیچ چیز جلودارت نبود.
نه نفس کشیدن‌ات. نه زندگی‌ات.
نه زندگی‌ای که می‌خواستی.
نه زندگی‌ای که داشتی.
هیچ چیز جلودارت نبود.
تو مشغول مردنت بودی...

تو مشغول مردنت بودی

نزدیک شو
نزديک شو اگر چه نگاهت ممنوع است
زنجيره‌ی اشاره چنان از هم پاشيده است
که حلقه‌های نگاه
در هم قرار نمی‌گيرد.
دنيا نشانه‌های ما را
در حول و حوش غفلت خود ديده است و چشم پوشيده است.
نزديک شو اگر چه حضورت ممنوع است.
وقت صدای ترس
خاموش شد گلوی هوا
و ارتعاشی دويد در زبان
که حنجره به صفت‌هايش بدگمان شد.
تا اينکه يک شب از خم طاقی يک صدايت
لرزيد و ريخت در تهِ ظلمت
و گنبدِ سکوت در معرق درد برآمد.
يک‌يک درآمديم در هندسه‌ی انتظار
و هر کدام روی نيمکتی يا زير طاقی
و گوشه‌ی ميدانی خلوت کرديم:
سيمای تاب‌خورده که خاک را چون شيارهايش
آراسته است.
و خيره مانده است در نفرتی قديمی
که عشق را همواره آواره خواسته است
تنها تو بودی انگار که حتی روی نيمکتی نمی‌بايست بنشينی
و در طراوت خاموشی و فراموشی بنگری.
نزدیک شو اگر چه قرارت ممنوع است
هیچ انتظاری نیست که رنگِ دگر بپاشد
بر صفحه‌ی صبور
وقتی که ماهواره‌های طاق و نیمکت در خلٲ بگردد
و چهره‌ها تنها سیاه‌وسفید منعکس شود
و نیمی از تصویرها نیز هنوز
در نسخه های منفی باقی مانده باشد.
نوری معلق است در اشاره‌های ظلمانی
ورنه چگونه امشب نیز در این ساعت بلند
باید به روی این نیمکت بنشینم هم‌چنان کنارِ این میدان
چشم انتظار شکی فسفرین
و برگ ترس خورده ی شمشاد تنها در چشمم برق زند؟
نزدیک شو اگر چه تصویرت ممنوع است.
ساعت دوباره گردش بی‌تابش را آغاز کرده است
و نیمی از رخسار زمان
از لای چادر سیاهش پیداست.
از ضربه‌ای که هر ساعت نواخته می‌شود ترک بر می‌دارد خواب آب
و چهره‌ای پریشان موج در موج
می‌گردد و هوای خود را می‌جوید
در بازتاب گنگ سکه‌ای در آب انداخته است.
پا می‌کشند سایه‌های مضطرب
در هیبت مدور نارون‌ها
و باد لحظه به لحظه نشانه‌ها را می‌گرداند دور تا دور میدان
اینجا خزه به حلقه‌ی شفافی چسبیده است
که روزی از انگشتی افتاده است
آنجا هنوز نوری قرمز ثابت مانده است
و روی صورتِ شب لک انداخته است
نزدیک شو اگرچه رویایت ممنوع است.
می بینی! این حقیقتِ ماست
نزديك و دور واهمه در واهمه
و مثل این ماه ناگزیر که گردیده است
گرد جهان و باز همچنان درست همانجا که بوده مانده است
و هر شب انگار در غیابت باید خیره ماند همچون ماه
در حلقه‌ی عزایی که کم‌کم عادی شده است.
این یٲسِ مَخملینه‌ی ماست
یا توده‌ی غبارگونِ وهمی برانگیخته؟
که بی‌تحاشیِ مدارهای در هم را چون ستاره‌های دنباله‌دار می‌پیماید؟
آرامشی است که بر باد رفته است؟
یا سایه‌ی پذیرشی‌ست که خون را پوشانده است؟
بی آنکه استعاره‌های وجدان از طعمش بر کنار مانده باشد.
نزدیک شو اگرچه مدارت ممنوع است.

«محمد مختاری»

محمد مختاری - نزدیک شو

لبت کجاست؟
صدای روز بلند است اما کوتاه است دنیا
درست یک واژه مانده‌ است تا جمله پایان پذیرد
و هر چه گوش می‌ سپارم تنها
سکوت خود را می‌ آرایم
و آفتاب لب بام هم‌چنان سوتش را می‌ زند
شکسته پل‌ ها پشت سر
و پیش رو شنهایی که خاکستر جهان است
غروب ممتد در سایه‌ ی درون جا خوش کرده است
و شب که تا زانو می‌ رسد تحمل را کوتاه می‌ کند
چگونه است لبت؟
که انفجار عریانی، سنگ می‌ شود در بی تابی‌ های خاموش
هوای قطبی انگار
انگار فرش ایرانی را نخ نما کرده است
نشانه‌ یی نیست
نگاه می‌ کنم
اگر که تنها آن واژه می‌ گذشت
به طرفه العینی طی میشد راه
کودک باز می‌ گشت تا بازیگوشی
و در چهارراه دست می‌ انداخت دور گردنت
لبت کجاست؟
که خاک چشم به راه است...

شاید عاشقانه آخر | صدای محمد مختاری

شتاب کردم که آفتاب بیاید
نیامد
دویدم از پیِ دیوانه‌ای که گیسوانِ بلوطش را به سِحرِ گرمِ مرمرِ لُمبرهایش می ریخت
که آفتاب بیاید
نیامد
به روی کاغذ و دیوار و سنگ و خاک نوشتم که تا نوشته بخوانند
که آفتاب بیاید
نیامد
چو گرگ زوزه کشیدم، چو پوزه در شکمِ روزگارِ خویش دویدم، دریدم
شبانه روز دریدم، دریدم
که آفتاب بیاید
نیامد
چه عهدِ شومِ غریبی! زمانه صاحبِ سگ؛ من سگش
چو راندم از درِ خانه ز پشت بامِ وفاداری درون خانه پریدم که آفتاب بیاید
نیامد
کشیده‌ها به رُخانم زدم به خلوتِ پستو
چو آمدم به خیابان
دو گونه را چُنان گدازه‌ی پولاد سوی خلق گرفتم که آفتاب بیاید
نیامد
اگرچه هق هقم از خواب، خوابِ تلخ برآشفت خوابِ خسته و شیرین بچه‌های جهان را
ولی گریستن نتوانستم
نه پیشِ دوست نه در حضور غریبه نه کنجِ خلوتِ خود گریستن نتوانستم
که آفتاب بیاید
نیامد.

"رضا براهنی"

رضا براهنی ـ که آفتاب بیاید، نیامد.mp3

برای: فدریکو گارسیا لورکا
۱   جنایت

او را دیدند
قدم‌زنان در میان تفنگ‌ها
از خیابانی بلند
تا مزارع سرد،
وقتی ستاره‌های صبح هنوز می‌درخشیدند.
فدریکو را کشتند
وقتی شب می‌شکست.
نمی‌توانست در چشم‌هایش نگاه کند،
جوخه‌ی آتش.
همه چشم‌هاشان را بستند
دعا می‌کردند: باشد که خدا هم تو را نجات ندهد!
مرده بر خاک افتاد
خون بر پیشانی و سرب در دل.
بدانید همگان
که جنایت در غرناطه رخ داد
غرناطه‌ی بی‌نوا
غرناطه‌ی او.

 
۲  شاعر و مرگ

او را دیدند
قدم‌زنان، تنها با او
بی‌‌هراس از داس‌اش.
دیگر خورشید از برجی به برجی،
و چکش‌ها بر سندان
سندان به سندان در آهنگرخانه‌ها.
عشوه‌گر حرف می‌زد با مرگ
فدریکو.
و مرگ‌اش می‌شنید:
«در شعرهایم ای دوست، از دیروز
صدای کف‌دست‌های خشکت شنیده می‌شد
یخ بخشیدی به ترانه‌هایم
و تیغه‌ی داس نقره‌ای‌ات را
به تراژدی‌ام،
برایت آواز خواهم خواند
جسمی را که نداری
چشم‌هایی که کم داری
گیسوانی را که باد برمی‌آشفت
لب‌های سرخی که بوسیده می‌شدند،
امروز مثل دیروز، کولی، ای مرگ من
چه شیرین‌است تنها بودن با تو
در نسیم غرناطه،‌
غرناطه‌ی من.»
۳

او را دیدند، قدم‌زنان…

دوستان،
مزاری برآورید شاعر را
از سنگ و رویا، در الحمرا
بر فواره‌ای که آب‌ بموید و
تا ابد بخواند
که جنایت در غرناطه رخ داد
در غرناطه‌ی او....

آنتونیو ماچادو
ترجمه: محسن عمادی

Mohsen Emadi's Album

جنایت در غرناطه رخ داد

برایم بخوان محمّد
می‌خواهم برگردم
از درّه سرازیر شوم
روبه‌رویم مزرعه‌ی گندم باشد
درختان زردآلو
و گل‌های خشخاش
پیرمرد شاهنامه بخواند
زن چراغ را از ایوان به اتاق بیاورد
و ما خیره به شعله...

_بس کن
این قصه کسی را به خواب هم نمی‌برد
باید جایی تفنگی سرفه کند
پایی پژمرده شود
مزرعه‌‌ای بسوزد
و ما شبانه بگریزیم
از "برغص" تا " قندهار"
از" کویته" تا "مشهد".
□
برایم بخوان محمّد
تا از یاد نبرم
محله‌ی غمگینمان را
که من از بردن نامش شرم داشتم
"ده‌متری ساختمان"
ده‌متری افغانی‌ها
کولی‌ها
بلوچ‌ها
ده‌متری قرض
اردوگاه
نامه‌ی تردّد

"هی افغانی
حواست کجاست؟"
این را کودکی گفت
که تازه زبان باز کرده بود
و من ترسیدم
از "گلشهر" تا "ورامین" ترسیدم
و کودکان به لهجه‌ام خندیدند.

به آینه نگاه کردم
به چشمان بادامی‌ام
که مرا از صف ِنان بیرون می‌کرد
و فاصله‌ام میان خانه تا مرز بود
چون یهودی‌ای که نامش
فاصله‌ی میان اردوگاه تا مرگ بود.
□
"بهار و یار و قلب بی‌قرارم"
آری بلند بخوان محمد
تا محبوبم از پشت سیمان‌ها و سیم‌های خاردار بشنود
ما در همان کوچه‌های تنگ عاشق شدیم
آرام قدم زدیم
آرام خندیدیم
و
آرام گم شدیم.
□
من ویزای پناهندگی بشردوستانه گرفتم
و به این جزیره‌ی دور آمدم
محمّد
گاهی فکر می‌کنم این خیابان‌ها را نمی‌شناسم
درخت‌های اوکالیپتوس مرا به یکدیگر نشان می‌دهند
و شب‌ها
پرنده‌ی ناشناسی به کلکین می‌کوبد
به آوازی محزون می‌گوید:
"بیگانه ... بیگانه".

می‌خواهم خودم را پیدا کنم
تو را پیدا کنم از میان گورهای دسته‌جمعی
محبوبم را از لای دیوارهای آوارگی
زنِ اولِ قصه از ایوان صدایم بزند
و من با تمام پاهایم بدوم.

الیاس علوی - برایم بخوان محمّد

رضا براهنی ـ مرگ شاعر

یک دایره در باغ کاشته ام که شب آنرا خورشید پر می کند، و روز، ماه
و یک ستاره ی آزاد گشته از تمامیِ منظومه ها می روید از خمیره ی آن
آن را هم برای تو در اینجا نوشته ام
مرا ببخش من سالهاست دور مانده ام ز تو
اما همیشه، هرچه در همه جا، در شب، یا روز، دیده ام
و هرکه را بوسیده ام برای تو در اینجا نوشته ام
تنها برای تو در اینجا نوشته ام...


رضابراهنی

آنچه - نوشته - ام

ویسلاوا شیمبورسکا: رازهای مردگان 
ترجمه: حسین نوش‌آذر

ویسلاوا شیمبورسکا: رازهای مردگان

نامه به ژولیو کوری ـ ریتسوس

حسین منزوی | 20 ساله، دانشجوی ادبیات
با صدای (به ترتیب ورود): مهدی سهیلی، حسین منزوی، دکتر باستانی پاریزی
دانلود: https://t.me/haataarii/42
کاری از حامد طاری
پیانو: Daigo Hanada

حسین منزوی قبل از انقلاب با حالتی پرحاشیه و متفاوت نویسنده برنامه‌های مختلف ادبی در رادیو بود. ورود او به رادیو از سال 1345 در برنامه «با کاروان شعر و موسیقی» به عنوان شرکت‌کننده شروع شد. «مهدی سهیلی» مسوول آن برنامه از منزوی دعوت کرده بود بیاید و در کنار «باستانی پاریزی» و «عبدالرحمان فرامرزی» حرف بزند و شعر بخواند.

باستانی پاریزی در معرفی حسین منزوی به مجری برنامه که مهدی سهیلی بود گفت: «ایشان از بهترین و برجسته‌ترین دانشجوهای دانشکده ادبیات هستند.»

همین شد که نام منزوی در رادیو جا افتاد و دهان به دهان گشت. در آن برنامه منزوی شعری از خودش خوانده بود که با تشویق‌های پی‌در‌پیِ باستانی پاریزی همراه بود؛ اما گویا مهدی سهیلی از شعر خوشش نیامده بود. چون گفت: من با ظرف این شعر موافقم با مظروفش نه! حیف نیست شما با این سن کم با این شعر به این خوبی، این قدر از یأس و از بدبینی و این‌ها صحبت بکنید؟» گویا عبدالرحمن فرامرزی و گویندگان برنامه، آذر پژوهش و معینی هم با این سخن سهیلی همراهی کردند اما باستانی پاریزی کاملا ساکت بود و هیچ نظری نداد.

آن شعر این بود:

مجویید در من ز شاد نشانه | من و تا ابد این غم جاودانه
من آن قصه‌ی تلخ دردآفرینم | که دیگر نپرسند از من نشانه
نجوید مرا چشم افسانه‌جویی | نگوید مرا قصه‌گوی زمانه
من آن مرغ غمگینِ تنها نشینم | که دیگر ندارم هوای ترانه
ربودند جفت مرا از کنارم | شکستند بال مرا بی‌بهانه
من آن تک درختم که دژخیم پاییز | چنان کوفته بر تنم تازیانه
که خفته‌ست در من فروغ جوانی | که مرده‌ست در من امید جوانه
نه دست بهاری نوازد تنم را | نه مرغی به شاخم کند آشیانه
من آن بیکران کویرم که در من | نیفشانده جز دست اندوه، دانه
چه می‌پرسی از قصه‌ی غصه‌هایم | که از من تو را خود همین بس فسانه
که من دشت خشکم که در من نشسته‌ست | کران تا کران حسرتی بی‌کرانه

منزویِ جوان با این شعر، خودش را در دل شنوندگان آن برنامه جا کرد و بدین ترتیب پای این شاعر متفاوت به رادیو باز شد. خیلی زود هم نویسندگی‌ِ چند آیتم و کمی بعد سردبیری و حتی گویندگی برنامه‌های ادبی به او سپرده شد. از جمله برنامه‌های معروف او کتاب روز، یک شعر و یک شاعر، شعر ما و شاعران ما، آیینه و ترازو، کمربند سبز و آیینه آدینه بودند که در همه آن‌ها استراتژی منزوی البته با خط دهیِ نادر پور، آشنا کردن مردم با نواگرایی در هنر و به خصوص شعر بود.

حسین منزوی | بیست ساله، دانشجوی ادبیات

مرا نکاوید , دوستت دارم   / شعر و صدای احمدرضا احمدی
از مجموعه دوستت دارم
آهنگساز کارن همایون فر 


مرا نکاوید
مرا بکارید
من اکنون بذری درستکار گشته ام
مرا بر الوارهای نور ببندید
از انگشتانم برای کودکان مداد رنگی بسازید
گوش هایم را بگذارید تال در میان گلبرگ های صدا پاسداری کند
چشمانم را گل میخ کنید و بر هر دیواری که در انتظار یادگاری کودکی است بیاویزید
در سینه ام بذر مهر بپاشید تا کودکان خسته از الفبا ، در مرغزارهایم بازی کنند
مرا نکاوید
واژه بودم
زنجیر کلمات گشته ام
سخنی نوشتم که دیگران با آرامش بخوانند
من اکنون بذری درستکار گشته ام
مرا بکارید
در زمینی استوار جایم دهید
نه در جنگلی که در زیر سایه درختان معیوب باشم
جای من در کنار پنجره هاست

دوستت دارم ...

باید در چشمان نگریست،
یا در گوش‌ها گفت؟
جنبش انگشتانت که به روی هم انباشته شده بود
و مروارید چشمانت 
دلیل بود؟
در عصر یک پاییز
در اتوبوس بودیم
دورمان دیوار شیشه‌ای سبز ...
سبزی شیشه‌ها، زرد پاییز را
سبز خرم کرده بود.
از سبزی برگ‌ها بهار به اتوبوس نشست.
بیرون خزان در کار بود.
نمی‌دانستم در بهار درون باید گفت؟
یا در خزان برون؟
من و بهار پیاده شدیم
بهار در خیابان محو شد
پاییز در کنارم راه می‌آمد.

مرا نکاوید  و  دوستت دارم   / شعر و صدای احمدرضا احمدی

در آفتاب سبز نگاه او

از چشم من طنين تماشا برخاست
در چشم او طنين تماشا بنشست
موجی ز بيگناهی من پر زد
با عمق بی گناهی او پيوست
در آفتاب سبز نگاه او
تکرار نور بود و گريز رنگ
سودای جان و همهمه ی دل بود
پرواز دور زورق صد آهنگ
آن بيکرانه ظهر زمستان بود
سرشار از حرارت دلخواه
با جلوه های عاطفه در تغيير
هر لحظه از درخشش ناگاه
موجی در آن ديار نمی آشفت
آن بيگناهی ساکت را 
در ماوراهای نهان ، ليک
روييده بود رقص علامت ها
تا در من انتظاری را
ويران کنند 
و انتظار ديگر را
عريان 
اينک گريز بی خبر دل را
زنگ کدام کوچ دميده ست؟
سوی کدام جاده نياز نور
راهم به اشتياق بريده ست؟
در نقش بی قرار دو چشم من
تنهایی غريب شکسته ست
در خلوت بزرگ دو چشم او
تصوير اعتماد نشسته است
در تنگه های کوچک و دورش 
هر لحظه روشنی هایی
تکرار می شود
در دور دست ها 
از تابش اشعه ی نمناک
گودال بی نهايت
هموار می شود 
تا من نگاه می کنم 
زان بيکرانه مزرع سبز
رنگی بريده می شود
تا او نگاه می کند
بر روی قلب من ابديت
گويی شنيده می شود

از دوستت دارم

در آفتاب سبز نگاه او | شعر و صدای یدالله رویایی

یدالله رویایی

از تو سخن از به آرامی
از تو سخن از به تو گفتن
از تو سخن از به آزادی
وقتی سخن از تو می گویم
از عاشقانه
از عارفانه
می گویم
از دوست دارم

از خواهم داشت
از فکر عبور در به تنهایی
من با گذر از دل تو می کردم
من با سفر سیاه چشم تو زیباست

خواهم زیست
من با به تمنای تو
خواهم ماند
من با سخن از تو

خواهم خواند
ما خاطره از شبانه می گیریم
ما خاطره از گریختن در یاد
از لذت ارمغان در پنهان،
ما خاطره ایم از به نجواها...
من دوست دارم از تو بگویم را
ای جلوه ای از به آرامی
من دوست دارم از تو شنیدن را
تو لذت نادر شنیدن باش.
تو از به شباهت، از به زیبایی
بر دیده ی تشنه م تو دیدن باش


در آفتاب سبز نگاه او

از چشم من طنين تماشا برخاست
در چشم او طنين تماشا بنشست
موجی ز بيگناهی من پر زد
با عمق بی گناهی او پيوست
در آفتاب سبز نگاه او
تکرار نور بود و گريز رنگ
سودای جان و همهمه ی دل بود
پرواز دور زورق صد آهنگ
آن بيکرانه ظهر زمستان بود
سرشار از حرارت دلخواه
با جلوه های عاطفه در تغيير
هر لحظه از درخشش ناگاه
موجی در آن ديار نمی آشفت
آن بيگناهی ساکت را 
در ماوراهای نهان ، ليک
روييده بود رقص علامت ها
تا در من انتظاری را
ويران کنند 
و انتظار ديگر را
عريان 
اينک گريز بی خبر دل را
زنگ کدام کوچ دميده ست؟
سوی کدام جاده نياز نور
راهم به اشتياق بريده ست؟
در نقش بی قرار دو چشم من
تنهایی غريب شکسته ست
در خلوت بزرگ دو چشم او
تصوير اعتماد نشسته است
در تنگه های کوچک و دورش 
هر لحظه روشنی هایی
تکرار می شود
در دور دست ها 
از تابش اشعه ی نمناک
گودال بی نهايت
هموار می شود 
تا من نگاه می کنم 
زان بيکرانه مزرع سبز
رنگی بريده می شود
تا او نگاه می کند
بر روی قلب من ابديت
گويی شنيده می شود

وقتی سخن از تو می گویم/ یدالله رویایی

شعر خوانی | رضا براهنی | دو هفته با فرهنگ ایران در استراسبورگ 
سوم فروردین ۹۲ خورشیدی

...
بعدش نشسته بودی و حرفی نمی‌زدی
تنها از حواشی شاد نگاه بادامت
خورشيد می‌دميد
يک جفت چشم گوشتی از زير شانه‌هايت
عريان
نگاهم می‌کردند
و چشم‌هايم را می‌بستند
تا لذتم مرا ببرد سوی بازوی کوچه‌هايت
بوی اقاقيا و لمسِ خزه
در عمق آب‌های جنون‌آميز
وَ
بالا کشيده شدن چون موج در شب مهتابی
و بازگشت و، مهره‌ی ماهی مانند
و عطر شور تراشيده شدن از تو، وقتی که اختلال داغی از حد فاصل زانوها و قلبم زبانه کشيد
اسبی شبيه سبز که از يک ستاره به آن سرسرا سکوت سرازير ساز
و من، خدا خدا که دنيا پايان نيابد
و چرخش زمان و زمين جاودانه باز بماند
مثل همين تو که در يک همان متبلور می‌شد
ديروز من چه‌قدر عاشق بودم
عاشق‌تر از هميشه و امروز
...

شُرّا --- رضا براهنی


شعر

Niayesh