۲۵ مهر یک ماه از جان باختن مهسا امینی، دختر ۲۲ ساله‌ سقزی در بازداشت گشت ارشاد می‌گذرد. فهیمه خضر حیدری در مستندی رادیویی آنچه را بر او گذشت و بر خانواده‌اش می‌گذرد، مرور کرده است.

مستند رادیویی | نامش را به زبان بیاور:‌ مهسا امینی

اجراهای زنده مهمان‌های ویژه برنامه نوروزی رادیو فردا 

مرجان فرساد
میثاق مرادی
شهاب طلوعی
شروین نجفیان

شروین نجفیان - ضربدر(زنده در رادیو فردا)

میثاق مرادی - تا کی غم زمانه(زنده در رادیو فردا)

میثاق مرادی - آهوانه(زنده در رادیو فردا)

مرجان فرساد - دیشب(زنده در رادیو فردا)

در ذهن ما واقعا چی‌ میگذره؟ به چه چیزهایی فکر‌می‌کنیم؟ 
در این قسمت به پرسش‌هایی می‌پردازیم که جواب آنها در نگاه اول آسان، اما ریشه‌های عمیق‌تری در آگاهی ما دارند. 

با هم می‌شنویم:
Greyhounds - What_s on Your Mind
گلسا - من یا اون 
بابک خانقلی - زلفای یارم

در ذهن ما واقعا چی می‌گذره؟

این یک ایپزود معمولی از جاده فرعی نیست. این اشتراک تجربه یک حس غریب برای کسی است که از درد و انتظار برای پایان درد خسته است و با تلنگر یک قطره باران در هوای طوفانی به همه‌چیز شک می‌کند. 

با هم می‌شنویم : 
CLOVES - Dont Forget About Me
Phoebe Bridgers - Killer The Sound
Julien Baker - Appointments

جایی بین دلتنگی برای زندگی و شک به فردا

در این قسمت، با تستی آشنا میشیم که از طریق اون با شنیدن چند کلمه ساده و واکنش‌های فوری، می‌شه به بخش‌هایی از ذهن پی برد که شاید همیشه پنهان می‌مونن

با هم می‌شنویم:
Glass Beams - Horizon
Glass Beams - Mahal
Cavolo Nero - Agar
Dire Straits - Money For Nothing
Chance Peña - i am not who i was


@farid-amin

بازی با کلمات و خودشناسی

با هم می‌شنویم:
Dang Show - I Close My Eyes
Kian Pourtorab - C
Kiosk - Jomeh Daram Miram

هوا بده یا حالِ من؟

چطوری وقتی همه درها بسته به نظر می‌رسن، یه راه جدید پیدا کنیم؟ 🤔 در این اپیزود آخر از جاده فرعی(در این فصل)، درباره‌ی قدرت تخیل، فروپاشی‌های ذهنی و بازسازی خودمون حرف می‌زنیم. شاید مشکل ما اینه که راه‌های جدید رو نمی‌بینیم، نه اینکه وجود ندارن! 🎧✨

ایده‌های خودتون را برای ادامه جاده فرعی برای فرید بنویسید.
با هم می‌شنویم:

Maslak - Dopamine
Phantogram - Attaway
Shawn Mendes - Why Why Why
Cage the Elephant - Goodbye

جاده آخر؛ ممکنه مشکل ما، نداشتنِ تخیل باشه؟

🔸در این اپیزود، با تمرکز ویژه بر جامعه بهایی ایران، بررسی می‌کنیم که چگونه آگاهی امنیتی که به‌طور ذاتی در زندگی اقلیت‌ها در ایران وجود دارد، به دنیای دیجیتال راه پیدا کرده. می‌بینیم که برای بهایی‌ها، امنیت دیجیتال تنها یک موضوع فنی نیست، بلکه بخشی از زندگی روزمره است: از حفظ ساده‌ترین ارتباطات گرفته تا راه‌اندازی یک دانشگاه آنلاین که امکان تحصیل را برای جوانان بهایی داخل ایران فراهم می‌کند. این اپیزود نشان می‌دهد که برای بسیاری از اقلیت‌ها در ایران، حفاظت از حریم خصوصی و عبور از نظارت حکومتی نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی روزانه برای ادامه زندگی و مقاومت است.

از کوچه تا کلیک؛ بهاییان و تبدیل آگاهی امنیتی به قدرت دیجیتال

اپیزود ۳۴ پادکست «لایه هفتم»، یک راهنمای عملی برای آمادگی در برابر قطع اینترنت در ایران است. در این قسمت «جعبه ابزار دیجیتال» معرفی می‌شود که شامل VPNهای امن، شبکه تور، مرورگر Ceno و ابزارهای اتصال امن به استارلینک مانند نس نت کانکت است. همچنین راهکارهای مشخصی برای افرادی که در خارج از کشور هستند ارائه می‌شود تا بتوانند به‌طور مؤثر به نزدیکان خود در ایران برای حفظ ارتباط و دسترسی به اینترنت آزاد کمک کنند. این اپیزود با هدف تبدیل ترس از قطع ارتباط به توانمندی و آمادگی جمعی برای مواجهه با آن تولید شده است.

پروتکل روز صفر: آمادگی پیش از قطع اینترنت

بعد از چند ماه وقفه، دوباره هزارداستان بودجه؛ کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا. موضوع هجدهمین قسمت این پادکست هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور است. موضوعی که امسال با اظهارت یکی از مسئولان برگزاری این مراسم درباره توزیع ۱۰۰ میلیارد تومان کباب کوبیده خبرساز شده است. لینک موضوع‌های اشاره شده در این قسمت را در زیر باید کلیک روی «بیشتر بخوانید» ببینید:
https://factnameh.com/fa/fact-checks/2025-09-16-arbaeen-30-million-attendants-100-billion-koobideh-kebab

https://factnameh.com/media/documents/F-1404_noVQKON.pdf



هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور

اپیزود ۳۶ پادکست «لایه هفتم» به نقش حیاتی VPN در شرایط بحران و تشدید فیلترینگ در ایران می‌پردازد. در این برنامه، ویژگی‌های فنی یک VPN مقاوم در برابر فیلترینگ و تفاوت میان سرویس‌های عمومی، شخصی و بهینه‌شده برای محیط‌های محدود مرور می‌شوند. همچنین با حضور یکی از کارشناسان تیم «پس‌کوچه»، به چالش‌های امنیتی VPNهای رایگان، راه‌های انتخاب امن‌تر، و نقش جامعه دیاسپورا در حمایت از اتصال کاربران داخل ایران پرداخته خواهد شد.

VPN در زمان بحران؛ از انتخاب امن تا اتصال پایدار

🔸جامعه‌المصطفی‌العالمیه، موضوع نوزدهمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» است؛ نهادی مذهبی که با هدف «تربیت مجتهدان و عالمان و نشر و ترویج اسلام ناب محمدی» در کشورهای خارجی تأسیس شده و در قانون بودجه سال ۱۴۰۴، حدود ۲ هزار میلیارد تومان بودجه دارد. در این قسمت، با تمرکز بر نمایندگی جامعه‌المصطفی در ژاپن، سراغ این پرسش رفته‌ایم که بودجه این نهاد برای چه کاری هزینه می‌شود؟

جامعه‌المصطفی‌العالمیه

آرش سبحانی، خواننده و آهنگساز و همچنین بنیان‌گذار گروه کیوسک، به‌تازگی پروژه شخصی خود را با آلبوم «دود» معرفی کرده است؛ آلبومی با حال‌و‌هوایی متفاوت از آنچه پیش‌تر از کیوسک شنیده‌ایم.  فرید امین در یک گفت‌وگوی ویژه و صمیمی،  با آرش سبحانی درباره شکل‌گیری این آلبوم، تجربه‌های شخصی او، و همچنین نقش هوش مصنوعی در دنیای موسیقی امروز صحبت می‌کند.
@arashsobhani

آرش سبحانی؛ شروع یک تجربه با «دود»

پیزود ۳۷ پادکست «لایه هفتم» با عنوان خاموشی پنهان بر پایه‌ی گزارشی چندوجهی از قطع اینترنت در ایران در ژوئن ۲۰۲۵ تهیه شده است. این گزارش حاصل همکاری میان گروه‌های فعال در حوزه حقوق دیجیتال، رصد اینترنت و توسعه ابزارهای عبور از فیلترینگ است.
در این برنامه، با حضور آماندا منگ، پژوهشگر و دکتری امور بین‌االملل  در حوزه‌ی علم و فناوری ، پدیده‌ی «خاموشی پنهان» یا Stealth Blackout بررسی می‌شود؛ روشی تازه در سرکوب دیجیتال که طی «جنگ دوازده‌روزه» به کار گرفته شد—زمانی که ارتباط جهانی به‌طور هدفمند قطع شد اما شبکه‌ی داخلی همچنان فعال ماند. این اپیزود با نگاهی تحلیلی به ابعاد فنی، سیاسی و اجتماعی این مدل جدید کنترل اینترنت، تأثیر آن را بر حق دسترسی و تاب‌آوری دیجیتال کاربران ایرانی بررسی می‌کند..
📩 برای پرسش یا پیشنهاد: pooyesh@miaan.org


کالبدشکافی استراتژی جدید سرکوب دیجیتال در ایران

بودجه نظامی ایران واقعا چقدر است؟ از کجا تامین می‌شود؟ در مقایسه با سایر کشورها وضعیت ایران چگونه است؟ در بیستمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» تلاش کرده‌ایم به این سوال‌ها و سوال‌های دیگری درباره بودجه نظامی سال‌های اخیر پاسخ دهیم. هزاداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا برای خواندن مطالب بیشتر و لینک موضوع‌ها به قسمت بیشتر بخوانید در پایین مراجعه کنید.



بودجه نظامی ایران چقدر است؟

اپیزود ۳۸ پادکست «لایه هفتم» به بررسی جهت‌گیری واقعی توسعه هوش مصنوعی در ایران می‌پردازد، جایی که نوآوری در سایه‌ امنیت و کنترل بازتعریف شده است. در این برنامه، با حضور سحر تحویلی، پژوهشگر و متخصص هوش مصنوعی، روندی تحلیل می‌شود که در آن داده‌های شهروندان بدون چارچوب قانونی مشخص، به سوخت الگوریتم‌های حکومتی تبدیل می‌شوند. از پروژه‌های ظاهراً خدماتی تا سامانه‌های قضایی هوشمند، نشان می‌دهیم چگونه فقدان شفافیت و قانون حفاظت از داده، راه را برای «اتوماسیون تبعیض» و «نظارت هوشمند» باز کرده است. این اپیزود نگاهی انتقادی دارد به آینده‌ای که در آن، الگوریتم‌ها نه برای توانمندسازی مردم، بلکه برای کنترل آن‌ها آموزش می‌بینند.



توسعه هوش مصنوعی در ایران؛ نوآوری در خدمت نظارت

در اپیزود ۳۹ پادکست «لایه هفتم»، به یکی از بحث‌برانگیزترین رخدادهای فضای مجازی فارسی می‌پردازیم؛ پرونده پژمان جمشیدی و آنچه فراتر از یک ماجرای قضایی بود؛ نمادی از حکمرانی گزینشی در فضای دیجیتال ایران. در این برنامه، از سه زاویه به ماجرا نگاه می‌کنیم: سانسور زیرساختی رسانه‌ها، نقض حریم خصوصی و داکسینگ، و نقش پلتفرم‌ها در شکل‌دهی افکار عمومی. با حضور مریم پالیزبان، بازیگر و دکترای فلسفه و علوم انسانی، به تحلیل پدیده «بی‌عدالتی معرفتی» و بازتولید خشونت در فضای مجازی می‌پردازیم و می‌پرسیم چرا صدای قربانی در پلتفرم‌های فارسی کمتر شنیده می‌شود؟



پرونده پژمان جمشیدی؛ جنگ روایت در میدان پلتفرم‌ها

🔸احتمالا شما هم بارها عبارت «هدایت نقدینگی» را شنیده‌اید؟ یکی از مصادیق این عبارت «تسهیلات تکلیفی» و «وام‌های زورکی» است که هر سال در بودجه تعیین می‌شود. اما معنی این عبارت چیست؟ «هدایت نقدینگی» چه هزینه‌ای برای اقتصاد ایران و بودجه به همراه دارد؟ در قسمت بیست و دوم هزارداستان بودجه درباره «هدایت نقدینگی» و «تسهیلات تکلیفی» و اصطلاحاتی مانند اینها صحبت کرده‌ایم. 

نهضت هدایت نقدینگی

زبان مازندرانی تنها یک گویش محلی نیست، بلکه زبانی با پیشینه‌ای ریشه‌دار در سنت نوشتاری و میراثی دیرپا در فرهنگ شفاهی است؛ زبانی که قرن‌ها در متن زندگی مردم، از اسناد و اشعار کهن تا گفت‌وگوهای روزمره، جریان داشته است. این بخش، قسمت سی‌وسوم پادکست «دینگو» است؛ روایتی شنیداری برای نزدیک‌تر شدن به زبان مازندرانی، لایه‌های فرهنگی آن و جلوه‌هایی از کاربرد زنده و روزمرهٔ آن در زیست بومی امروز. تهیه و اجرا از مانی پارسا با همراهی شهریار صیامی.

مازندرانی؛ سفر آواها بر نسیم شالیزار

موضوع قسمت بیست و سوم «هزارداستان بودجه»، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی است. درباره بودجه رایزنی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی در اروپا و اینکه این بودجه صرف چه کارهایی می‌شود.

🔸#پادکست «هزار داستان بودجه» کار مشترکی از فکت‌نامه و رادیوفردا.


حافظ با مقدمه خامنه‌ای

جزیرهٔ زبان‌ها در دل ایران؛ سمنان و چهار زبانی که از موج فارسی گذشتند

🔸در پهنهٔ سمنان، جایی که بسیاری از ایرانیان آن را سرزمینی کم‌پیدا و ناشناخته می‌دانند، چهار زبان کهن از چهار ریشهٔ جدا هنوز زنده‌اند. این زبان‌ها، با همهٔ پستی و بلندی‌های تاریخ، از میان نرفته‌اند و همین پایداری شگرف، سمنان را به جزیره‌ای زبانی در دل ایران بدل کرده است. این قسمت از پادکست «دینگو» سفری است به همان سرزمین باوقار و محجوب. تهیه و اجرا از مانی پارسا با همراهی شهریار صیامی. منابع را در زیرِ هر قسمت در بخش «بیشتر بخوانید» وب‌سایت رادیوفردا ببینید.

جزیرهٔ زبان‌ها در دل ایران؛ سمنان و چهار زبانی که از موج فارسی گذشتند

این روزها که بازار اشتراک‌گذاری «من چه گوش‌ می‌کردم‌» با ابزارهایی مثل Spotify Wrap داغ شده،‌ پلتفرم‌های پخش موسیقی هم فهرستی از برترین‌ها و پرشنونده‌ترین‌ها در سال گذشته را منتشر کرده‌اند. 
پانیدا، فرید و صدرا از تیم موسیقی فردا با هم درباره این لیست گپ می‌زنند.

برترین‌های موسیقی جهان در سال ۲۰۲۵

چند هفته پیش ۱۸۰ اقتصاددان به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران نامه نوشتند و از او خواستند برای جلب اطمینان مردم «بودجه نهادهایی را که هیچ نقش و جایگاهی در ارائه خدمات عمومی ندارند»‌ حذف کند. در بیست و چهارمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه درباره بودجه ۷۶ هزار میلیارد تومانی حوزه‌های علمیه، صدا و سیما و تبلیغات اسلامی صحبت می‌کنیم.

بودجه‌ تبلیغات مذهبی و سیاسی

در قسمت چهلم «لایه هفتم» بررسی می‌کنیم اینترنت چگونه از یک حق عمومی به یک امتیاز گزینشی بدل شد؛ و چطور این سیاست، به‌جای نشانه رفتن سازوکارهای ساختاری و انضباطی، جامعه را روبه‌روی خودش قرار داد. این اپیزود بر پایه بررسی گزارش اخیر فیلتربان درباره سیم‌کارت‌های سفید و اینترنت طبقاتی در ایران تهیه شده است



سیم‌کارت‌های سفید؛ مهندسیِ تبعیض


سیما بینا همراه با گروه لیان Lian توربهاری خودرا از روزجمعه پانزدهم اردیبهشت تا هفتم خردادماه ، در

پنج کشوراروپائی ، آغازکرده . برخلاف کنسرتهای پیشین ، سیما بینا ، این بار ضمن خواندن چند ترانه از

عارف قزوینی ، به اجرای ترانه های بومی ومحلی شمال خراسان هم میپردازد .

درباره هشت کنسرت اروپائی سیما بینا ، بیشتربشنویم درگزارش همکار رادیو فردا در آلمان شهرام میریان

سیما بینا از تور اروپایی خود می گوید؛ گزارشی از شهرام میریان از رادیو فردا

عباس مهرپویا ، ازخوانندگان پیشرو ی موسیقی تلفیقی وجاز ، بیست سال پیش دراوایل خردادماه ،براثر ابتلا به

بیماری سرطان در 65  سالگی درتهران درگذشت و درامامزاده عبدالله ، درشهرری بخاک سپرده شد

عباس مهرپویا ،اولین هنرمندیست که گیتاربرقی و سازهندی سیتاررا وارد ایران وموسیقی این سرزمین کرد.

یادی ازعباس مهرپویا دربیستمین سالمرگش ،درگزارش همکار رادیو فردا،شهرام میریان


یادی از عباس مهرپویا نوازنده و خواننده ایرانی در بیستمین سالگرد درگذشت او

خواننده ترانه «دایه دایه وقت جنگه» علی نجاتی، به دلیل خواندن این ترانه در یک مهمانی در شهر سنندج احضار و تفهیم اتهام شده است.
علی نجاتی، خواننده ترانه «دایه دایه وقت جنگه»، عضو هیئت مدیره کارگران نیشکر هفت تپه اهواز است.
رضا ولی‌زاده در گزارشی به این موضوع پرداخته است:

Radio Farda رادیو فردا

Popular tracks