Þáttaröðin Kapphlaupið til tunglsins var á dagskrá Rásar 1 veturinn 2013-14. Þættirnir, sem voru tuttugu talsins, fjölluðu um geimkapphlaup Sovétmanna og Bandaríkjamanna sem að lokum leiddi til þess að menn heimsóttu tunglið í fyrsta sinn. Höfundur og umsjónarmaður þáttarins var Sævar Helgi Bragason. Lesari: Broddi Broddason

Kapphlaupið til tunglsins

Miðvikudaginn 16. júlí árið 1969 hófst sögulegasti leiðangur geimkapphlaupsins og líklega mannkynssögunnar. Í 14. þætti þáttaraðarinn Kapphlaupsins til tunglsins, sem var á dagskrá Rásar 1 veturinn 2013-2014, var fjallað um þremenningina sem gera áttu fyrstu tilraunina til að lenda á tunglinu, þá Neil Armstrong, Buzz Aldrin og Michael Collins. 

Kapphlaupið til tunglsins — 14. þáttur: Áður en áratugurinn er úti

Sunnudagskvöldið 20. júlí árið 1969 lentu fyrstu mennirnir á tunglinu. Það kom í hlut leiðangursstjóra Apollo 11, Neil Armstrong, að stíga fyrstur manna fæti á annan hnött. Í 15. þætti þáttaraðarinn Kapphlaupið til tunglsins, sem var á dagskrá Rásar 1 veturinn 2013-2014, var fjallað um þetta litla skref.

Kapphlaupið til tunglsins — 15. þáttur: Eitt lítið skref

Þegar fimmtán mínútur voru liðnar frá því að Neil Armstrong steig fyrstur manna fæti á annan hnött, var komið að Buzz Aldrin að setja sín spor í rykið. Í 16. þætti þáttaraðarinnar Kapphlaupið til tunglsins, sem var á dagskrá Rásar 1 veturinn 2013-2014, var fjallað um störf tvíeykisins á tunglinu. 

Kapphlaupið til tunglsins — 16. þáttur: Stórfengleg auðn

Hvað tók við hjá mönnunum sem stigu fætu á tunglið fyrir hönd alls mannkyns og rituðu nöfn sín á spjöld sögunnar? Í 17. þætti þáttaraðarinnar Kapphlaupið til tunglsins, sem var á dagskrá Rásar 1 veturinn 2013-2014, var fjallað um dökku hlið tunglferðanna.

Kapphlaupið til tunglsins — 17. þáttur: Fyrir hönd alls mannkyns

Hinn 27. janúar árið 1967 varð mesti harmleikur geimkapphlaupsins þegar þrír bandarískir geimfarar í áhöfn Apollo 1 létust á skotpallinum við hefðbundnar prófanir.  

Kapphlaupið til tunglsins — 8. þáttur: Eldur í stjórnklefanum

Bandaríkjamenn svöruðu afreki Sovétmanna fyrir opnum tjöldum þremur vikum eftir geimferð Júrí Gagaríns. Skömmu síðar setti Kennedy forseti þjóð sinni risavaxið markmið.

Kapphlaupið til tunglsins — 3. þáttur: Afrek fyrir opnum tjöldum

Apollo geimfarið var flóknara en nokkurt annað geimfar. Í raun var það pínulítið hús, fært um að halda þremur mönnum á lífi í allt að tvær vikur í lengsta og hættulegasta ferðalagi sem mannkynið hafði lagt upp í. 

Kapphlaupið til tunglsins — 7. þáttur: Apollo geimfarið

Í hvert sinn sem Bandaríkjamenn stigu eitt skref fram á við, var eins og Sovétmenn stigu tvö. Með Mercury geimáætluninni tókst Bandaríkjamönnum þó að jafna metin. 

Kapphlaupið til tunglsins — 4. þáttur: Bandaríkin jafna metin

Beggja vegna járntjaldsins áttu tveir menn, Wernher von Braun og Sergei Korolev, sameiginlegan draum: Að ferðast út í geiminn og alla leið til tunglsins. 

Kapphlaupið til tunglsins — 1. þáttur: Draumur tveggja manna

Rúmlega einu og hálfu ári eftir brunann í Apollo 1 hófst fyrsta mannaða geimferð Apollo verkefnisins, Apollo 7, með þeim Wally Schirra, Walt Cunningham og Donn Eisele um borð.

Kapphlaupið til tunglsins — 10. þáttur: Fyrsta mannaða geimferð Apollo

Tæpum fjórum árum eftir sigurför Spútnik um himinhvolfið, unnu Sovétmenn enn eitt afrekið þegar þeir sendu fyrsta geimfarann, Júrí Gagarín, á braut um jörðina.

Kapphlaupið til tunglsins — 2. þáttur: Fyrstur á braut um Jörðina

Áður en haldið var til tunglsins var nauðsynlegt að prófa alla helstu þætti tunglferðar. Gemini geimáætlunin brúaði bilið á milli Mercury og Apollo geimáætlananna. 

Kapphlaupið til tunglsins — 5. þáttur: Gemini brúaði bilið

Í lok janúar árið 1971 hófst sjötta tunglferð Bandaríkjamanna þegar Apollo 14 var skotið á loft. Eftir misheppnaðan leiðangur Apollo 13 var mikið undir: Færi eitthvað úrskeiðis þýddi það sennilega endalok Apollo verkefnisins. Færi allt að óskum yrði Alan Shepard hins vegar fimmti og elsti maðurinn til að ganga á tunglinu. 

Kapphlaupið til tunglsins — 20. þáttur: Golfsveifla á Fra Mauro

Áhugi á tunglferðum fór dvínandi þegar Apollo 13 var skotið á loft. Það breyttist tveimur dögum eftir geimskot þegar sprenging varð í súrefnistanki sem stofnaði lífi geimfaranna þriggja í mikla hættu. 

Kapphlaupið til tunglsins — 19. þáttur: Houston, we've had a problem!

Rétt fyrir jól árið 1968 fór áhöfn Apollo 8 í lengsta og hættulegasta ferðalag sem mannkynið hafði lagt upp í: Ferðalag frá Jörðinni til tunglsins. 

Kapphlaupið til tunglsins — 11. þáttur: Jól á braut um tunglið

Þegar búið var að prófa tunglferjuna á braut um Jörðina, varð að prófa hana aftur á braut um tunglið. Apollo 10 var lokaæfingin fyrir tungllendingu. 

Kapphlaupið til tunglsins — 13. þáttur: Lokaæfing fyrir tungllendingu

Árið 1967 var slæmt geimferðaár. Þremur mánuðum eftir eldsvoðann í Apollo 1 settist Vladimir Komarov inn í nýtt geimfar sem leggja átti grunninn að ferðum Sovétmanna frá Jörðinni til tunglsins. 

Kapphlaupið til tunglsins — 9. þáttur: Sovéska tungláætlunin

Fjórum mánuðum eftir fyrstu tungllendinguna var komið að áhöfn Apollo 12 að endurtaka leikinn. Þeir Pete Conrad og Alan Bean áttu stefnumót við annað ómannað geimfar sem lent hafði tveimur árum áður á Stormahafinu. 

Kapphlaupið til tunglsins — 18. þáttur: Stefnumót á Stormahafinu

Eftir sögulegan leiðangur Apollo 8 átti aðeins eftir að prófa tunglferjuna og tunglbúninginn áður en hægt var að lenda á tunglinu. Apollo 9 var draumaleiðangur tilraunaflugmannsins. 

Kapphlaupið til tunglsins — 12. þáttur: Tunglferjan

Til að komast til tunglsins þurfti öflugri eldflaug en nokkru sinni fyrr. Í Huntsville í Alabama hófust Wernher von Braun og teymi hans handa við að þróa Satúrnus 5 eldflaugina sem að lokum flutti menn frá Jörðinni til tunglsins.

saevarhb

Pinned to spotlight

Popular tracks