Let's talk about transition! Bij de Wageningen Universiteit loopt sinds 2019 het onderzoeksproject Changing Together, waaraan 34 initiatieven meedoen die de transitie willen versnellen naar een circulaire bio-economie, een economie die gebaseerd is op hernieuwbare grondstoffen en waarin kringlopen zoveel mogelijk worden gesloten. Eén zo’n initiatief kan niet het hele systeem veranderen, maar verschillende initiatieven samen kunnen dit wel. In het onderzoeksproject Changing Together werken onderzoekers samen met de praktijk om te leren wat ervoor zorgt dat een initiatief nog duurzamer wordt, krachtiger, zich verder verbreedt of zich juist verspreidt. 

In deze eerste aflevering nemen we een kijkje bij de Kwatrijnstal in Kaatsheuvel, aan de rand van de Loonse en Drunense Duinen. De Kwatrijn is een innovatieve en energieneutrale melkveestal voor ongeveer 70 Jerseykoeien, met een hoog dierenwelzijn, lage ammoniakemissies die ook nog eens heel mooi is ingepast in het landschap. Wat de stal vooral uniek maakt is een vloer die urine en vaste mest gescheiden afvoert. Dit gebeurt in veel reguliere veehouderijen niet en juist dat samenkomen van urine en vaste mest zorgt voor veel uitstoot van ammoniak. Over dit concept en hoe het nog sterker en duurzamer kan, praat ik vandaag met Sjaak Sprangers, melkveehouder, en met Daniel Puente Rodrigues, onderzoeker bij de Wageningen Universiteit.

Podcast Changing Together: Kwatrijnstal

Let's talk about transition! Bij de Wageningen Universiteit loopt sinds 2019 het onderzoeksproject Changing Together, waaraan 34 initiatieven meedoen die de transitie willen versnellen naar een circulaire bio-economie, een economie die gebaseerd is op hernieuwbare grondstoffen en waarin kringlopen zoveel mogelijk worden gesloten. Eén zo’n initiatief kan niet het hele systeem veranderen, maar verschillende initiatieven samen kunnen dit wel. In het onderzoeksproject Changing Together werken onderzoekers samen met de praktijk om te leren wat ervoor zorgt dat een initiatief nog duurzamer wordt, krachtiger, zich verder verbreedt of zich juist verspreidt. 
 
In deze tweede aflevering nemen we een kijkje bij het Testlab Tiny House & Bos, een initiatief van Guido Enthoven. Het idee is simpel: door nieuwe natuur te combineren met wonen, creëer je een nieuw verdienmodel, bijvoorbeeld voor boeren. Maar waar komt de eerste showcase van de grond? Ik praat erover met Guido Enthoven en met Jeroen Kruit, onderzoeker aan de Wageningen Universiteit.

Changing Together: Testlab Tiny House & Bos

Let's talk about transition! Bij de Wageningen Universiteit loopt sinds 2019 het onderzoeksproject Changing Together, waaraan 34 initiatieven meedoen die de transitie willen versnellen naar een circulaire bio-economie, een economie die gebaseerd is op hernieuwbare grondstoffen en waarin kringlopen zoveel mogelijk worden gesloten. Eén zo’n initiatief kan niet het hele systeem veranderen, maar verschillende initiatieven samen kunnen dit wel. In het onderzoeksproject Changing Together werken onderzoekers samen met de praktijk om te leren wat ervoor zorgt dat een initiatief nog duurzamer wordt, krachtiger, zich verder verbreedt of zich juist verspreidt. 
 
In deze derde aflevering praten we met 'Toekomstboerin' Klarien Klingen en onderzoeker Anne-Charlotte Hoes van Wageningen Economic Research over hoe een ándere vorm van landbouw meer onder de aandacht komt van beleidsmakers.

Changing Together - Toekomstboeren

Let's talk about transition! Bij de Wageningen Universiteit loopt sinds 2019 het onderzoeksproject Changing Together, waaraan 34 initiatieven meedoen die de transitie willen versnellen naar een circulaire bio-economie, een economie die gebaseerd is op hernieuwbare grondstoffen en waarin kringlopen zoveel mogelijk worden gesloten. Eén zo’n initiatief kan niet het hele systeem veranderen, maar verschillende initiatieven samen kunnen dit wel. In het onderzoeksproject Changing Together werken onderzoekers samen met de praktijk om te leren wat ervoor zorgt dat een initiatief nog duurzamer wordt, krachtiger, zich verder verbreedt of zich juist verspreidt. 
 
In deze laatste aflevering praat ik met Tamara Metze - onderzoeksleider - en Olga Schagen - Phd. Wat is atcie-onderzoek eigenlijk? En wat maakt dit onderzoeksprogramma zo bijzonder? Wat leren onderzoekers en initiatieven van elkaar?

Changing Together - missie gedreven onderzoek

Een stad waarin niks meer verspild wordt. Een stad waarin we voorzien in ieders behoefte. Een groene stad, met kassen op het dak, stadstuinen, een zichtbare voedselproductie, waarin we veel directer met elkaar communiceren over de behoefte aan en het aanbod van voedsel. Kortom, een stad waarin de huidige mismatch tussen vraag en aanbod van voedsel is opgelost en mensen betrokken zijn op elkaar. Hilke Bos-Brouwers van Wageningen University & Research toont met het onderzoeksprogramma ‘Circularity by design’ aan dat het kan. Niet alleen in Amsterdam – dat de ambitie al heeft uitgesproken om in 2050 volledig circulair te willen zijn – maar in nog veel meer steden. 
Deze podcast maakt onderdeel uit van een serie van twee, die onderdeel zijn van een groot meerjarig onderzoekstraject ‘Circulair verbonden’. Kijk voor meer informatie op https://www.wur.nl/nl/Onderzoek-Resultaten/Onderzoekprogrammas/Onderzoeks-en-investeringsprogrammas/Circulair-verbonden.htm

Circularity by design

Ons huidige voedselsysteem is verre van circulair. Er worden te veel broeikasgassen uitgestoten, er is een probleem met stikstof, we gebruiken nogal wat fossiele energie, de voedselverspilling is groot en we benutten de grondstoffen niet optimaal. De ‘voetafdruk’ in Europa is meerdere malen ons eigen grondoppervlak en dat kan natuurlijk veel beter. Bijvoorbeeld door meer plantaardige eiwitten te eten en minder dierlijke. Dan benutten we in ieder geval het beschikbare land rechtstreeks voor voeding voor de mens en niet voor veevoer. Ook zouden we onze reststromen beter kunnen benutten, door het niet langer als afval te zien, maar als waardevolle grondstof voor biobased materialen en chemicaliën. En het is belangrijk minder plastic en minder textiel te gebruiken en meer biobased te gaan produceren. Dit alles vergt wel aanpassing van onze manier van eten produceren en consumeren én van de huidige regelgeving.

Jan Broeze en zijn team onderzoekers bij Wageningen University & Research onderzochten manieren om in ieder geval op de schaal van Europa te laten zien hoe een circulair voedselsysteem ook leverancier kan worden van biogrondstoffen voor materialen en chemicaliën. Niet als einddoel, want het denken hierover eindigt eigenlijk nooit. Maar wel als middel om te kijken hoe het beter kan. En hoe we de vruchtbare grond niet alleen benutten voor voedselproductie, maar eventueel ook voor de teelt van bio-grondstoffen voor bouwmaterialen, chemicaliën en brandstoffen. Wetenschappers willen hierbij graag de maatschappij inspireren en berekenen wat de effecten zijn van onze keuzes.

Circulair Verbonden interview Jan Broeze

Hoe kunnen we goed leven binnen de grenzen van de planeet op een manier die voor iedereen eerlijk is? In opdracht van Wageningen Economic Research, onderdeel van Wageningen University & Research, maakte ik vijf podcasts over verschillende elementen van ons voedsel- en landbouwsysteem. In deze aflevering praat ik met onderzoekers Bart de Steenhuijsen Piters, Yuca Waarts en Herman Brouwer over de eerlijkheid, of liever de oneerlijkheid, van ons wereldwijde voedselsysteem. Hoe zijn we in deze situatie terecht gekomen? En hoe vinden we de weg (terug) naar een voedselsysteem dat ook werkers in Afrika en Azië van een leefbaar inkomen voorziet?

Expeditie Landbouw - Eerlijk delen

Het Landbouwakkoord mislukte, toch blijkt er redelijk wat consensus over welke kant het uit moet met de landbouw in Nederland. Zetten we massaal in op kringlooplandbouw? Moeten we volop extensiveren? Of zijn er allerlei scenario's denkbaar waarin we én technologie én ecologie een plek geven? En wat betekent dit voor onze economie? Ik vroeg het - in opdracht van Wageningen Economic Research - aan onderzoekers Roel Jongeneel (landbouw econoom) en Anne-Charlotte Hoes (verantwoorde transities).

Expeditie Landbouw - de toekomst van onze landbouw

Dat we minder vlees en dierlijke eiwitten moeten consumeren en produceren, is volstrekt helder. Maar hoe maken we die omslag? Hoe kunnen we de voedselomgeving zó inrichten dat consumenten worden gestimuleerd om plantaardige keuzes te maken? En wat kunnen supermarkten, overheden en publieke instellingen doen om het gewenste gedrag te stimuleren? Ik vroeg het voor de derde aflevering van Expeditie Landbouw aan onderzoekers Marleen Onwezen (Wageningen Economic Research) en Sanne Djojosoeparto (departement Maatschappijwetenschappen).

Expeditie Landbouw - de kracht van plantaardig

Hoe draagt de markt bij aan de verduurzaming en het eerlijker maken van onze voedselketen? Welke rol spelen keurmerken hierin? Is 'true pricing' de heilige graal? En hoe bereik je schaalgrootte? Ik vroeg het - voor de vierde editie van Expeditie Landbouw - aan economen Koen Boone en Katja Logatcheva van Wageningen Economic Research.

Expeditie Landbouw - economische wetmatigheden in de voedselmarkt

Hoe richten we onze samenleving zó in dat we meer samenwerken met de natuur in plaats van haar steeds verder af te breken? Wat betekent dit voor de woningbouw, de landbouw, de gebiedsinrichting en de waterberging in ons land? Ik vroeg het economen Stijn Reinhard en Vincent Linderhof van Wageningen Economic Research. Het levert een mooi gesprek op met veel dilemma's, maar ook met concrete handvatten over wat jij en ik in ons eigen huishouden vast kunnen doen. Zonder uiteraard projectontwikkelaars en overheden van hun verantwoordelijkheden te ontslaan. Het gaat erom dat we ons allemaal bewustzijn van onze keuzes én onze verantwoordelijkheden.

Expeditie Landbouw - samenwerken met de natuur

Van dertig procent meer omzet in de kaaswinkel door corona naar helemaal geen afzet voor de oesterzwammen: hoe maken producenten van lokaal voedsel in de provincie Utrecht het? Wat leren zij van deze crisis en hoe kijken ze naar de toekomst? In deze tweede aflevering van Utrechts VOER een kijkje in de keuken van kaasboerderij Van Rossum uit Vianen en Fungi Factory uit Utrecht. Waar Van Rossum vooral bezig is te kijken hoe ze de nieuwe klanten vasthoudt, is Fungi Factory meer gericht op samenwerking met andere producenten, overheden en grote marktpartijen om samen restafval te verwerken.

In vijf aflevering maak ik een reis langs Utrechtse voedselondernemers en probeer samen met hen de vraag te beantwoorden: hoe vinden we in deze crisis de weg naar een beter voedselsysteem?

Utrechts VOER Aflevering 2 - nieuwe markten

Ik maak mooie programma's, projecten en verhalen over de voedseltransitie. Hoe zorgen we voor een duurzaam, gezond en eerlijk voedselsysteem? Wie of wat draagt daaraan bij? En hoe werken we met elkaar aan een echte omslag?

Sandra van Kampen

Popular tracks