Broken Manual USA, 2018 

Alec Soth schaamt zich een beetje als hij terugdenkt aan de fotoserie Broken Manual. Hij ziet het als zijn midlifecrisis-project. In Broken Manual staat het verlangen om weg te rennen centraal. Tijdens het maken van dit project voelt Soth dat verlangen ook.
De titel Broken Manual slaat op de handboeken en hulpgidsen die Soth over vluchten heeft gelezen. De gidsen lijken heel idyllisch, maar zij functioneren niet. Soth ziet er de humor wel van in. Handleidingen die niet functioneren zodra je ze echt zou willen toepassen! Voor het project besluit Soth enkel mannen te fotograferen. Hij herkent zich in deze mannen en voelt zich verbonden met hen. Tijdens het fotograferen beseft Soth dat zelfs de mannen op de foto niet goed alleen kunnen zijn. 
Alec Soth zegt hierover:
“Ik denk dat het enkel mogelijk was om deze mensen te fotograferen, omdat uiteindelijk iedereen behoefte aan gezelschap heeft. De titel Broken Manual verwijst hier ook naar. Het is een handleiding voor eenzaamheid, maar het functioneert niet. Niemand kan alleen blijven.”

Broken Manual

Bil. Sandusky, Ohio, 2012 

In Songbook ging Alec Soth anders te werk. Hij reisde samen met vriend en journalist Brad Zellar een paar jaar door Amerika. Per Amerikaanse Staat brengen zij een dispatch uit. Soth gaat te werk als een fotojournalist die jaagt op zijn onderwerp. Hij gebruikt hard flitslicht en schiet zijn foto’s in zwart-wit. Zellar en Soth gingen bezochten een dansschool in Ohio, aangezien dans een belangrijk onderdeel is van het sociale leven in Amerika. Hier ontmoette Soth Bil (met één l). Bil vertelde dat hij altijd van dans heeft gehouden en dat hij zelfs jarenlang dansers heeft gefotografeerd. Voor de foto van Soth deed Bil verschillende danspasjes voor. In overeenkomst met een belangrijk thema in het werk van Soth, eenzaamheid, danst Bil in deze foto ook alleen. Even alleen als de bruid Melissa uit Niagara. Soth accepteert dat zijn werk als eenzaam wordt beschouwd, maar hij wil benadrukken dat dit een vrolijke foto is, gemaakt tijdens een leuke avond. De foto doet Soth denken aan vroeger en de mensen die voor zijn tijd al dansten en fotografeerden.

Songbook

Anna. Kentfield, California, 2017 

De foto van Anna Halprin vormde voor Alec Soth het startpunt van zijn nieuwe project I Know How Furiously Your Heart Is Beating. De foto speelt met het gegeven van binnen en buiten. Anna is door het raam heen gefotografeerd, waardoor binnen en buiten met elkaar versmelten. Hierdoor is het onduidelijk waar zij zich precies bevindt. De reflectie in de ruit wordt één met de muur achter Anna. Zij verdwijnt daardoor in haar eigen omgeving. Anna lijkt op te gaan in haar eigen ruimte en dit is een weerspiegeling van wie zij is als persoon. Dit inspireerde Soth om te gaan fotograferen bij mensen thuis. 
In dit project wil Soth niet bepalen hoe zijn geportretteerden worden gezien van buitenaf. Hij wil juist laten zien wat zij onthullen. Wat geef je bloot aan een fotograaf? En wat geeft jouw woonomgeving prijs over wie je bent?

Anna

Nick, LA, 2018

Tijdens het maken van I Know How Furiously Your Heart Is Beating gaat Soth rustiger te werk. Tijdens zijn reizen neemt Soth contact op kennissen en vraagt wie hij op die locatie kan fotograferen. Met een grootformaat camera bezoekt hij de aanbevelingen van deze kennissen. Tijdens lange, gedurige sessie komt het eindresultaat tot stand.
Alec Soth heeft in het begin van zijn carrière geoefend met het fotograferen van vreemden. Gedurende zijn carrière is hij hier beter in geworden. Hij wist op den duur precies hoe hij iemand kan overtuigen en laten poseren voor een goed eindresultaat. Naarmate zijn carrière vordert ziet hij dat het portretteren een soort professionaliteit en afstandelijkheid bezit. Hij neemt afstand van portretfotografie en realiseert zich dat het beter was al ging het portretteren over een menselijke uitwisseling en hij het niet zag als zijn baan. Tijdens I Know How Furioulsy Your Heart Is Beating gaat hij geduldiger te werk. Hij wilde minder opdringerig zijn en juist het onderwerp de foto laten bepalen. Of zoals het samenvat in een quote: “I’m still leading the dance, but I’m not pushing people around the dance floor.”

Nick

Alles lijkt hier in balans. De foto is harmonieus. Dat komt door het kleurgebruik en het perspectief. De kleuren blauw, wit en enkele bruintinten domineren de foto.  De overlappingen in kleur én objecten brengen veel diepte in de foto. Wanneer je de horizontale lijnen volgt, word je als vanzelf in de diepte van de foto gezogen. Kleurgebruik en perspectief zijn twee opvallende stijlkenmerken van Alex Webbs foto’s. De rondtollende bal op de voorgrond lijkt door de snelle beweging de wereld te symboliseren. Juist op hetzelfde moment zien we linksachter een basketbal door het net vallen. Dit was een toevalligheid, vertelt Webb. De foto is genomen tijdens een wandeling onderweg naar het stadsplein in Tehuantepec. Op het moment dat hij dit groepje jongens fotografeerde, liet één van hen de bal net op het topje van zijn middelvinger draaien. “Ik besefte niet dat de langzame sluitertijd die ik gebruikte, de onscherpe bal liet lijken op een draaiende wereldbol,” aldus Webb.

3. Tehuantepec, Mexico, 1985

Deze foto geeft veel informatie tegelijkertijd. Waarom is het gebouw in beeld bijvoorbeeld zo verwoest? Onze ogen worden al snel naar de tekst op de beschadigde muur getrokken: er staat ‘Ecole Nationale De La Paix’. ‘Paix’ betekent in het Frans ‘vrede’. Het Franse woord voor ‘vrede’ lijkt later op het bord erbij geschreven te zijn. 
De foto is genomen in Port-au-Prince: de hoofdstad, de belangrijkste haven én het commerciële centrum van Haïti. De precieze locatie is Cite Soleil,  een grote sloppenwijk in de hoofdstad. Webb maakte deze foto enkele weken nadat ‘Baby Doc’ Duvalier (de machthebber) het land was ontvlucht. Van 1984 tot 1986 vond een reeks demonstraties plaats die leidde tot de afzetting van president Jean-Claude Duvalier, zoals Baby Doc voluit heet. Deze protesten maakten deel uit van de Anti-Duvalier protestbeweging. Wat de foto vooral laat zien is dat ondanks alle ellende het alledaagse leven gewoon door gaat en dat kinderen zich gewoon als kinderen blijven gedragen.

4. Port - Au - Prince, Haiti, 1986

Deze foto nam Alex Webb in de buurt van Torbeck, een stad in Haïti. Op de foto zijn vier mensenvoeten en twee honden te zien. De voeten zitten onder het stof. De honden zijn een opvallend middelpunt. Ook de patronen op de tegels trekken de aandacht. Andere opmerkelijke details zijn de scheuren in de tegels. Eén of een halve tegel ontbreekt, waardoor de ondergrond te zien is. Dit keer zien we bij Webb eens geen foto van mensen, maar van dieren. Maar waarom? Alex Webb is gefascineerd door de relatie tussen mensen en dieren. Terwijl hij met deze mensen en hun hond sprak, kwam er zo maar nog een andere hond langs. Dat moment legde hij vast.

5. Near Torbeck, Haiti, 1987

De naam Saut-d’eau verwijst naar het Franse woord 'Le Saut', hetgeen ‘waterval’ betekent. We zien hier de grootste waterval van Haïti. Alex Webb nam de foto tijdens een festival in het noorden van Haïti. Het verhaal gaat dat “de voodoo godin van de liefde, Erzulie, in deze waterval zou wonen”, aldus Webb. Dat verklaart misschien waarom er zoveel mensen aanwezig zijn. 
Later is meermaals aan de foto gerefereerd omdat die verwantschap vertoont met een beroemd schilderij uit 1898 van de Franse impressionist Paul Gauguin. Tijdens zijn verblijf op Tahiti beeldde hij onder meer halfnaakte inheemse vrouwen af in een paradijselijk tafereel. Gauguin gaf het werk een titel die het hele leven samenvatte: “Vanwaar komen wij? Wie zijn wij? En waar gaan wij heen?” 
De vrouwen en mannen die op de foto van Webb bij de waterval baden, gedragen zich zo natuurlijk dat  het lijkt alsof ze opgaan in hun omgeving. Webb had Gauguin niet speciaal in gedachten toen hij de foto maakte. Wel zegt hij: “Diep in mijn achterhoofd draag ik voortdurend verschillende beelden mee, zoals die van kunstenaars als Gauguin, De Chirico en Braque.”

6. Saut - D'Eau, Haiti, 1987

Wat er precies op deze foto gebeurt, is niet duidelijk. De foto fascineert. Worden de twee personen in het water eruit getrokken? En waar staat Alex Webb eigenlijk? Webb zat achter op een boot en keek naar beneden toen hij de foto nam. De jongens bleken achter de boot aan te zwemmen. Vlak voor het moment dat de foto genomen werd, zwommen ze nog onder water. De zwarte band, die we onderaan de foto in beeld zien, dient als een bumper op het achterste deel van de boot. De foto is genomen in Codajás, een plaats in de Braziliaanse staat Amazonas. De staat is genoemd naar de Amazone rivier. Dus het water waar de jongens in zwemmen, is waarschijnlijk de Amazone.

7. Codajás, Brazil, 1993

Deze poëtische én grappige foto is genomen in Nuevo Laredo, een stad in Tamaulipas in het noorden van Mexico. Nuevo Laredo ligt tegenover de plaats Laredo in Texas. Nuevo Laredo werd in 1845 gesticht door Mexicanen die niet onder Amerikaans gezag wilden leven. Alex Webb legt veel gevoel in deze foto. We zien een verliefd stel op de voorgrond en in de schaduw onder de boog het silhouet van een volwassen man met een klein meisje. De man links in beeld schermt zijn gelaat af met een fotoboek van rugbyspelers. Webb vertelt dat hij dit tafereel in de late namiddag tegenkwam: “Ik zag het silhouet van de man en het kind, en toen ik begon te fotograferen, hief de jonge vrouw rechts in beeld haar hoofd omhoog naar het licht”. De foto illustreert Webbs fascinatie voor de straten van Mexico. Webb zegt dat hij zowel houdt van de karakters van de katholieke als de inheemse bevolking: beiden lijken een bijzonder gevoel voor mysterie te omarmen, aldus Webb.

8. Nuevo Laredo, Tamaulipas, Mexico, 1996

Deze foto roept meerdere vragen op. Wat stelt de figuur links in beeld voor? En wat gebeurt er bij het blauwe huis? De geschiedenis van deze plek geeft al enkele van de antwoorden prijs.  (pauze spreker) 
De foto is gemaakt in Fort Sherman, een voormalig legerbasis van de Verenigde Staten. Fort Sherman ligt aan het Caribische uiteinde van het Panamakanaal: de belangrijkste verdedigingsbasis voor de Caraïben. En tevens een centrum voor Amerikaanse training in jungle-oorlogsvoering. In de loop der jaren hebben verschillende troepen hier getraind, zoals het Jungle Operations Training Battalion van de US Army. 
Alex Webb fotografeerde één van die trainingen in 1999 vlak voor de sluiting van de trainingsplek en het fort. Dit verklaart waarom er links onder een schietobject in beeld is en wat de mannen in het groen bij het blauwe huis doen. Alex Webb vertelde dat de groene rook afkomstig is van vuurpijlen. Kort nadat Webb hier fotografeerde, is het fort toegankelijk geworden voor publiek. In 2008 werd Fort Sherman een filmlocatie voor James Bond Quantum of Solace.

9. Fort Sherman, Panama, 1999

Deze foto toont drie levendige kleuren: rood, groen en geel. Die kleuren herhalen zich in enkele objecten. Zo komt het rood van de tomaten terug in de rode schaal voor het gezicht van de verkoper. En de kleur van de courgettes en de paprika’s zien we terug in het groen van de muur. Een echo van het gele shirt van de verkoper zien we in de gele bananen in de spiegel. Die spiegel creëert meteen diepte. Al deze elementen tezamen zorgen voor een fascinerende foto. Webb heeft deze foto opgenomen in zijn binnenkort te verschijnen boek, Dislocation II. Hij koos voor dit moment, omdat hij “iets vreemds opmerkte aan de kerel die het vergiet-mandje voor zijn gezicht houdt”. Webb vermoedt dat de man een grapje met hem uithaalde, door de mand pontificaal voor zijn gezicht te houden.

10. Tuxtla Guttierez, Mexico, 2017

Alex Webb nam deze foto op de hoek van een straat in Istanbul, bij avondschemering. We zien mensen in het voorbijgaan. De enige die stilstaat, is de jongen op de hoek voor het huis met het stippen patroon. De foto is genomen nadat er verschillende zelfmoordaanslagen waren gepleegd in Istanbul. 
Istanbul is een stad waar Webb met regelmaat naar terugkeert. Hij bezocht de Turkse stad voor het eerst met zijn familie, toen hij nog maar 16 jaar oud was. Toen hij in 1998 terugkeerde, herontdekte hij Istanbul als een wonderlijke stad op het snijvlak van verschillende werelden. Een soort ‘grensstad’. Webb ziet de stad als een mix van culturen: Oost en West, Islamitisch én werelds, maar ook oud én modern. Die bijzondere grenservaring deed hem denken aan zijn werk op de grens van Mexico en de Verenigde Staten. De stad Istanbul kende door de eeuwen heen vele namen. Dit is ook één van de redenen waarom Webb zijn fotoboek ‘Istanbul’ als ondertitel ‘een stad van honderd namen’ gaf.

11. Istanbul, Turkey, 2001

De avond valt in Havana. De twee personen die Alex Webb in Havana, de hoofdstad van Cuba, fotografeert, lijken zich opperbest te vermaken. Alsof de twee met elkaar ravotten. Zelf vertelt Webb dat op het moment van vastleggen “een storm naderde en deze kerel pakte plotseling de kleinere jongen op”. “Het was voor mij een willekeurig en verassend moment,” aldus Webb. De dynamiek schuilt in de schuine lijnen van de lantaarnpaal links en de zuilen rechts, terwijl de figuren een tegengestelde beweging maken. Ondanks de schemering is hun vreugde goed zichtbaar. De foto illustreert één van Webbs kwaliteiten. Volgens de schrijver Pico Iyer is hij een fotograaf die de impulsen van de moderne wereld registreert, een wereld die soms neigt naar anarchie.

12. Havana, Cuba, 2002

Eén museum - twee locaties - drie collecties

Welkom bij Museum Helmond. Ontdek het bijna 700 jaar oude kasteelverhaal in de grootste waterburcht van Nederland, Kasteel Helmond. Beleef kunst en fotografie in Kunsthal Helmond. Een bezoek is een aanrader voor families, gezinnen, scholen en liefhebbers van kunst en cultureel erfgoed.

Museum Helmond

Popular tracks