“Bizim edebiyatımız”la, bizim de el-an içinde olduğumuz ama artık “bizim olmayan edebiyat”a geçişimizin izini, Cemal
Şakar’ın Kurmacanın Grameri’ndenki (Ketebe Yayınları) yazısından sürmeye başlamıştık.
Bireyi ve hayatını merkeze alan romanın, seyri mümkün olanı yazı sahnesine taşıdığını ve dolayısıyla duyumsatma
özelliğinin oldukça kısıtlı olduğunu söyleyen Şakar, zikrettiğimiz bağlamdan şiirin romandan farkını da yine “kurmacaya
göre” şöyle belirlemiştir:
“Şiir öncelikli olmak üzere, diğer sanatların kendi dil dünyasına davet edebildiği başta Allah’ın kevnî ayetleri olmak
üzere, metafizik hâlleri ve durumları kurmaca kendi içine çekemez. Çektiğinde de onu metafizik yüklerinden arındırarak
bireyin ve yaşamın ruhsallığının rengine boyar. Yıldızlar, güneş, ay ve gezegenler gibi kozmolojik atıflar da ahenk içindeki
kozmosa değil, en çok karakterin ruh hallerinin nesnesine dönüştürülür. (...) Böyle yapmakla iki şey birden olur; i)
duygulanımlar zaman-mekân çerçevesinde sûrete bürünerek varlık kazanırlar; ii) nesneler de kurmacanın sonsuzca
yeniden üretme imkanlarıyla soyutlaşarak estetik âleme dahil olur(lar).”
Diğer modern edebiyat türlerinden farklı olarak romanın merkezinde her zaman bir karakterin olmasına vurgu yapan
Şakar, bunu estetik fark üzerinden, güzellik algısındaki değişimle şöyle ilişkilendirir:
“Merkezindeki karakter için inşa edilen romanda sözünü ettiğim dünyasallaşmada kevnî ayetlerin temaşasıyla doğan
iyi, güzel, doğru gibi değerler zorunlu olarak romanın anlattığı karakterin algı düzeyinden idrak edilir. Bunun yanında
klasik olarak bir şeyin ‘kendi mümkün sınırlarına ulaşarak mükemmelleşmesi’, ayrıca ‘nasıl olması gerekiyorsa öyle
olması’ anlamındaki güzellik, romanda karakterin kendi kemâli kadar olacağı için romandan doğan güzellik de bu kemâl
kadar olacaktır ki romanın genellikle deli, meczup, tutunamayan, kıyıda kalmış, parçalanmış tipleri sevdiğini hatırlarsak
buradan doğacak kemâlin de mümkün sınırlarını tahmin edebiliriz. Dahası bu tiplerin çoğunlukla nasıl olması gerekiyorsa
öyle olmadıkları ortadadır. Güzelliğin birey ve yaşam düzleminde inşa edilmesiyle ortaya çıkan görünüm bireye dair inkâr
edilemez cazibeler içerse de insanın doğasına uygun olarak kısa zamanda ifsat olacak bir görünümdür. Sınırsızın,
kusursuzun ve ölümsüzün temsili peşindeki klasik sanatın aksine roman sınırlı, kusurlu ve ölümlü bir varlığı merkeze
aldığı için hiçbir şey kendi mümkün sınırlarına ermediği ve nasıl olması gerekiyorsa öyle olmadığı için de klasik manada
güzelin romanda tecellî ettiğini söyleyemeyiz.”

Ömer Lekesiz - Kırıldık ve kırıla kırıla yol alıyoruz

Sosyal medyanın en güçlü haber mecrası Yeni Şafak.
Yeni Şafak Gazetesi olarak yayın hayatına başladığımız ilk günden itibaren ülkemizde demokrasinin tüm kurumları ile yerleşmesi, milli irade ve değerlerimizin hâkim olması için tüm gücümüzle çalıştık. Bu ülkenin geleceğinin derin sularda boğulup gitmemesi için çaba sarf ettik. Fırtınalı günlerde sığınılacak bir liman olduk. Bugüne kadar ülkemize yapmış olduğumuz katkıyı bundan sonra da okurlarımızın desteği ile sürdürmeye devam edeceğiz. Her gün Yeni Şafak’la yeni bir umut olacak.

New tracks tagged #gramer